Studenten Journalistiek gaan de strijd aan met fake news tijdens #fokfake

Elf studenten Journalistiek aan Arteveldehogeschool wilden hier iets aan doen. Samen met digitaal innovatiehuis Raccoons en VRT Innovatie gingen ze de strijd aan met fake news. Het doel? Samen met experten innovatieve ideeën bedenken om jongeren weerbaarder te maken tegen misleidende informatie.

The Clash

De week begon op maandag 8 februari met The Clash, een debat waar eerst en vooral werd uitgelegd wat fake news is en hoe je het kan herkennen (of net niet kan herkennen).

De deelnemers van het debat werden op voorhand zorvuldig samengesteld door de studenten zelf. Wat op het eerste gezicht een ambitieus panel aan experten leek werd al snel realiteit. Onze studenten stikten niemand minder dan Vlaams minister van Brussel, Jeugd en Media Benjamin Dalle, VRT-journalist Bram Vandeputte, radio-dj bij MNM Kawtar Ehlalouch, technologieliefhebber Lieven Scheire en ons eigen hoofd van de onderzoeksgroep Communicatie, Media en Design Annelore Deprez. Maar een debat zou een debat niet zijn als al die meningen niet vlot aan elkaar gepraat werden door een host. En ook hier kwam een klepper van een naam uit de bus: presentator en comedian Jan Jaap Van der Wal.

Er werd gediscussieerd over de voorwaarden van fake news en hoe onze openbare omroep en overheid omgaan met bewust foutieve informatie. Daarnaast kwamen ook de persoonlijke ervaringen met fake news aan bod. Denk maar aan die keer dat Lieven Scheire zelf opzettelijk incorrecte persberichten verstuurde met z’n programma ‘Basta’. Kawtar vertelde dat ook de redactie bij MNM soms heel moeilijk het onderscheid kan maken tussen echte of valse nieuwsberichten.

Er is nood aan een systeem om fake news makkelijker te herkennen, dat was duidelijk.

Herbekijk The Clash

Credits: Joost Joossen

The Hack

En met die boodschap gingen zeventien studenten Journalistiek en vijf studenten Grafische en Digitale Media samen met jongeren en experten van Raccoons en VRT Innovative aan de slag tijdens The Hack op woensdag 10 februari. Het hele gebeuren ging online door. Eerst werd een woordje uitleg gegeven door de experten waarna samen gebrainstormd werd om tot bruikbare en haalbare ideeën te komen. In totaal werden acht innovatieve voorstellen gepitcht. Zo bedachten ze onder andere een antwoord op de vragen:

  • Hoe kunnen we betrouwbaar nieuws aantrekkelijker en relevant maken voor jongeren?
  • De tijdsdruk voor journalisten zorgt ervoor dat vaak foutieve informatie online verschijnt. Hoe kunnen we dit vermijden?
  • Hoe zorgen we ervoor dat je een beter zicht hebt op de kwaliteit van de bron en de auteur op sociale media?
  • Hoe maken we initiatieven tegen fake news meer bekend en duurzamer?

Alle ideeën kan je hier nog eens raadplegen.

Credits: Joost Joossen

The Sparkle

Vervolgens kon iedereen stemmen op z’n favoriete voorstel. De resultaten van de stemming werden op vrijdag 12 februari tijdens het live-event The Sparkle bekendgemaakt.

‘Team zes: #fokfake’ kwam als winnaar uit de bus.

Hun voorstel bestaat uit een plug-in die je kan downloaden die voor jou de kwaliteit van het nieuwsbericht checkt. Drie elementen ‘auteur, beeld en tekst’ verschijnen vervolgens in een rode of groene kleur. Rood geeft aan dat de info niet betrouwbaar is, groen betekent dat de info echt is. Het checken van de nieuwsberichten gebeurt door #fokfakers. Dat zijn mensen die zichzelf vrijwillig hebben opgegeven om nieuws te verifiëren. Iedereen kan #fokfaker worden.

‘Team 3: De Veri-score’ werd verkozen tot publiekswinnaar. Een veri-score zal bij berichten, net zoals de nutri-score, een cijfer A tot en met E weergeven. A wil zeggen dat alle stappen van fact-checking zijn doorlopen voor dit artikel. E wil zeggen dat de informatie niet gecheckt is en dat je dus niet zeker kan zijn of het artikel betrouwbare info meedeelt.

En nu is het aan de ouders

#fokfake is nog niet aan z’n einde. Afgelopen week hebben onze studenten al heel wat werk geleverd om tot creatieve oplossingen te komen tegen fake news. Maar uit onderzoek blijkt dat ouders nog steeds dé referentie zijn als het op fake news aankomt. Arteveldehogeschool wil daarom een handig hulpmiddeltje ontwikkelen dat ouders informeert over fake news en dat hen kan ondersteunen in hun rol als referentie.

Er worden twee co-creatieworkshops georganiseerd waarin we via denkoefeningen, discussies, voorbeelden… tot bruikbare ideeën willen komen. Ben je zelf ouder van een tiener tussen 15 en 19 jaar? Dan kan je meedoen aan één van deze workshops op woensdag 20 maart 2021 of op zaterdag 24 maart 2021. De workshop duurt max. drie uur en als dank krijg je een Fnac- of Vanden Borre cadeaukaart ter waarde van 35 euro.

Ik wil meedoen als ouder aan de co-creatieworkshop

Je kan de #fokfake-week herbeleven op www.fokfake.com, of breng een bezoekje aan de Instagrampagina en Facebookpagina