Beeldende therapie

De creatieve beeldende therapie is een ervaringsgerichte therapie. Beeldende therapie benadert het subject via het medium op verschillende manieren met als intentie in het beeldend proces de mogelijkheid te creëren om het eigen handelen, denken, voelen en beleven te exploreren, te ervaren en te overdenken. Het beeldend handelen op zich omvat diverse aspecten, gaande van materiaalbeleving en materiaalexploratie over vormgeving tot symboliek en thematiek.

In de praktijk wordt beeldende therapie op verschillende manieren toegepast, afhankelijk van de aan de therapievorm toegewezen functie. De relatie tussen therapeut en cliënt is een centraal gegeven waarbij het beeldend medium een specifieke plaats inneemt. Dit geheel wordt mee vormgegeven door de psychotherapeutische stroming(en) van waaruit men vertrekt.

In de praktijklessen beeldende therapie wordt de lacaniaanse psychoanalyse als referentiekader gehanteerd. Men wordt aangemoedigd verschillende theoretische standpunten en werkwijzen te exploreren om zo een eigen doordachte visie op het beeldend therapeutisch handelen te ontwikkelen.

Methodieken

Interventies in beeldende therapie worden in de eerste plaats belicht vanuit de logica van de casus. Daarnaast worden de gekende methoden aangereikt, zoals de creatief-procestheorie, met daarbij de behoeftenhierarchie en de appèlwaarde van het materiaal; het analoge-procesmodel, met daarbij o.a. de vitality affects; de interactieve methode; het creatief therapeutisch continuüm.

We onderzoeken aan de hand van boven genoemde methodieken de functie van het beeldend werk in de triade medium, cliënt, therapeut.

Jouw opleiding als beeldend therapeut

Binnen het opleidingsprogramma worden een aantal ‘algemene’ vakken aangeboden. Deze vakken krijgt iedere student creatieve therapie, los van het keuzetraject.  De mediumspecifieke vakken worden aangeboden in kleinere groep, naargelang het gekozen keuzetraject: beeldende therapie, danstherapie, dramatherapie of muziektherapie.

De mediumspecifieke vakken in het voortraject worden ‘mediumspecifiek handelen beeldende therapie basis’ genoemd en richten zich vooral op jouw ontwikkeling als persoon, in het kader van jouw opleiding tot beeldend therapeut. In deze lessen worden de methodieken aan den lijve ervaren en staan we stil bij de reflectie hierover. De vaardigheden in het medium worden gaandeweg uitgebreid.

In de lessen ‘mediumspecifiek handelen beeldende therapie verdieping’ oefen je jouw therapeutische vaardigheden. Je leert er beeldend therapeutische methodieken zelf toepassen. 

Oriëntatie vanuit de psychoanalyse

De lacaniaanse psychoanalyse biedt een diagnostisch en therapeutisch kader waarbij van het unieke van elke mens wordt uitgegaan. Dit heeft een aantal consequenties. Op diagnostisch vlak heeft men kennis van de door de Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders beschreven psychische ziektebeelden, maar vanuit lacaniaans oogpunt is de plaats en functie die een bepaalde stoornis of aandoening in de individuele psychische economie inneemt belangrijker dan wat als weg te werken stoornis of aandoening wordt ervaren.

Dit heeft als gevolg dat de creatief therapeut niet grijpt naar objectiverende labels, maar het unieke van elk mensenleven in het medium tot uitdrukking laat komen. Men volgt er de logica van de casus, en niet die van een vooraf gegeven theorie aangaande het psychisch lijden. Dit bepaalt mee de doelen die men zich binnen de creatief-therapeutische setting kan stellen en zal ook de eigen positie en het ingrijpen als therapeut oriënteren.

(uit: de visietekst van de opleiding)

Jouw job 

Beeldende therapeuten zijn aan de slag binnen diverse werksettings. Binnen de verschillende settings maak je deel uit van een multidisciplinair team. Je kan ook zelfstandig aan de slag in een eigen praktijk. Tijdens de opleiding krijg je de kans om begeleiding te krijgen in het opstarten van een eigen praktijk.

Getuigenis van ex-student Veerle Stes:

Ik combineerde mijn werk als ergotherapeute met de opleiding. Het deed deugd om over het werk te kunnen spreken met medestudenten, elk met hun eigen achtergrond, maar met een gezamenlijke interesse en een gelijk doel. De theoretische onderbouw vanuit psychoanalytisch perspectief geeft een goede basis. Naast het theoretische luik, was er uitgebreid ruimte om te zoeken in mijn persoonlijk proces als therapeute en als mens. De opleiding heeft mij sterk geconfronteerd met mezelf, met mijn keuze voor het vak en met mijn positie als therapeute. Naast de praktijklessen, de leertherapie en supervisie werkte de opleiding door in mezelf. Alles wat ik als vanzelfsprekend had ervaren, was dat niet meer. Er werden geen pasklare antwoorden gegeven, maar een basis van waaruit ik mezelf verder kan verdiepen en een houvast om creatief te zoeken binnen een particulier traject met de patiënt.