Biologie

Tijdens de opleiding bestuderen we de leerinhouden biologie en natuurwetenschappen van de eerste en tweede graad van het secundair onderwijs.

Onze aanpak

De focus ligt op inzicht verwerven in de bouw en werking van levende organismen. We situeren organismen in hun natuurlijke milieu en bespreken hoe ze aangepast zijn. We bestuderen ook classificatiesystemen van levende organismen en de verschillende aspecten van de ecologie.

Vanzelfsprekend komt ook de niet-levende natuur aan bod: we brengen een pakket fysica en chemie aan dat afgestemd is op de leerinhouden van het vak natuurwetenschappen. Waarnemingen vormen het uitgangspunt. Gericht waarnemen neemt een belangrijke plaats in tijdens de praktische oefeningen in het labo en tijdens excursies. De waarnemingen zijn gekaderd in de theoretische leerinhouden.

Door het aanleggen van didactische leermiddelen worden vaardigheden verworven en leerinhouden toegepast en uitgediept. Sommige onderdelen van de leerinhoud verwerf je door zelfstudie.

Naast algemene wetenschappelijke attitudes ontwikkelen we ook vakspecifieke attitudes in verband met gezondheid, veiligheid en milieuzorg.

In de opleidingsonderdelen Praktijk 1 en Vakdidactiek besteden we bijzondere aandacht aan het gebruik van aanschouwelijk materiaal en het werken volgens de wetenschappelijke methode. Je leert hoe je leerlingen moet evalueren en werkt met onderzoekscompetenties.

Tijdens de opleidingsonderdelen Project 1 (in het tweede jaar) en Project 2 (in het derde jaar) leer je in groep leerinhouden verwerven, uitdiepen en toepassen in functie van je toekomstige beroep als leraar.

Biologie maakt deel uit van STEM: Science - Technology - Engineering - Mathematics. STEM gaat om het opbouwen van wetenschappelijke, technologische en wiskundige inzichten, concepten en praktijken en het inzetten ervan om complexe vragen of een levensecht probleem op te lossen. Klik hier voor meer informatie en om het actieplan van de Vlaamse regering te bekijken.

Met je diploma kan je ook werken als educatief medewerker in natuureducatieve centra en musea, dierenparken …

FAQ biologie

Heb ik voorkennis biologie nodig?

Wie in het secundair onderwijs elk jaar het vak natuurwetenschappen of biologie heeft gehad, heeft voldoende voorkennis. We starten van nul en reiken je alle leerinhouden aan die je als leerkracht biologie nodig hebt. We gaan wel dieper in op de leerstof en het tempo ligt hoger dan in het secundair.

Hoeveel contacturen vakstudie biologie zijn er per week in het eerste jaar?

In het eerste jaar kom je gemiddeld vijf uur per week naar de campus voor de contacturen biologie. De uren zijn opgesplitst in twee blokken. In het ene blok krijg je de inhouden voor biologie en fysica tijdens hoorcolleges. Tijdens het andere blok heb je labo biologie in een goed uitgerust wetenschapslokaal.

Welke inhouden en vaardigheden komen aan bod in het eerste jaar?

In het eerste semester bestudeer je de uitwendige en inwendige bouw van zaadplanten en gewervelde dieren, celleer, de chemische samenstelling van organismen, de voeding bij planten en gewervelde dieren en energiewinning bij planten en gewervelde dieren.

Ook de thema's metrologie, materiemodel, faseovergangen, massadichtheid, snelheid en beweging komen aan bod.

In het tweede semester krijg je het transport bij planten en gewervelde dieren, excretie bij gewervelde dieren en de voortplanting bij zaadplanten en gewervelde dieren. Binnen de niet-levende natuur zie je krachten, energie, arbeid, vermogen en warmteleer.

Hoe worden de vakinhouden biologie aangebracht?

Je hebt wekelijks de hoorcolleges waar vooral de vakdocent aan het woord is. In het labo doe je macroscopische en microscopische waarnemingen, voer je dissecties uit en werk je proeven uit. Daarbij komen zowel inhouden als vaardigheden aan bod.

Tijdens een leerwandeling of excursie oefen je enkele biologische veldtechnieken. Daarnaast voer je zelfstandig enkele opdrachten uit, bijvoorbeeld in een herbarium.

Het verwerken en studeren van leerinhouden gebeurt verder in de zelfstudietijd buiten de vaste lesuren.

Ga ik dissecties uitvoeren?

Ja. Dat sluit aan bij de leerplandoelen voor het vak natuurwetenschappen in de eerste graad en voor biologie in het derde jaar van het secundair onderwijs. Je voert de dissecties uit onder begeleiding van de vakdocent tijdens de labosessies. Meestal werk je per twee.

Word ik voorbereid op het vak natuurwetenschappen in het secundair onderwijs?

Als je in de lerarenopleiding kiest voor het onderwijsvak biologie en/of fysica, dan is de kans heel groot dat je later het vak natuurwetenschappen geeft. Daarin komen zowel de levende natuur (biologie) als de niet-levende natuur (fysica en chemie) aan bod.

In het eerste jaar maak je als student biologie uitgebreid kennis met het leerplan natuurwetenschappen van de eerste graad. We focussen op de visie achter het leerplan, de keuze van gepaste en vernieuwende werkvormen, de onderzoekende aanpak en natuurwetenschappelijke onderzoeksmethodes.

In de tweede graad krijgen leerlingen uit niet-wetenschappelijke tso-richtingen ook natuurwetenschappen. Aangezien de drie wetenschappen belangrijk zijn, mag het gegeven worden door alle leerkrachten die voor minstens een van de drie wetenschapsvakken zijn opgeleid.

Dat betekent dus dat je naast het vak waarvoor je koos ook de twee andere wetenschapsvakken moet kunnen geven. Studenten die voor het onderwijsvak biologie of fysica kiezen, worden daarop voorbereid.

Naast de leerinhouden komen ook  de vakspecifieke werkvormen zoals de excursies voor biologie en de typische experimenten voor chemie, fysica en biologie aan bod.

Om het plaatje helemaal sluitend te maken: natuurwetenschappen in de B-stroom mag door iedereen gegeven worden. Studenten biologie of fysica krijgen in vakdidactiek tips en voorbeelden om de lessen aan te pakken.

Ik heb al een labojas en/of dissectieset uit een vorige opleiding. Mag ik die blijven gebruiken?

Dat kan. De labojas moet lange mouwen hebben en is bij voorkeur wit. De dissectieset moet deze materialen bevatten: een scalpelhouder met gepaste mesjes, een pincet, een schaartje met fijne punten, een grotere stevige schaar met bij voorkeur een botte en fijne punt, een naald op houder en een sondeerstaafje.

Mag ik tweedehandsboeken en-syllabi gebruiken?

Tweedehandsboeken mag je gebruiken als je de juiste edities hebt. Kijk dus de referenties van boeken na op de lijst met aan te kopen studiemateriaal. Van syllabi koop je best een nieuw exemplaar. Die worden namelijk jaarlijks of na ieder semester bijgewerkt.

Waar kan ik tweedehandsboeken kopen?

Op de campus bevinden zich enkele plaatsen waar studenten kunnen adverteren. Daar vind je soms interessante aanbiedingen. De dienst studentenvoorzieningen (Stuvo) organiseert ook een tweedehandsboekenbeurs.

Waarom is de opleidingskost het hoogst in het eerste jaar?

De meeste van de boeken die je koopt bij het begin van het eerste semester, gebruik je gedurende de drie jaren van de opleiding. Ook de labojas en de dissectieset komen nog drie jaar van pas. Dat maakt dat de grootste uitgaven geconcentreerd liggen in het eerste jaar.

Waar kan ik aan de slag met mijn diploma?

Je hebt lesbevoegdheid als:

  • Lesgever biologie in de 2de graad aso, tso, kso, bso
  • Lesgever natuurwetenschappen in de 1ste  graad van de A- en B- stroom
  • Lesgever natuurwetenschappen in de 2de graad tso, kso, bso
  • Lesgever natuurwetenschappen in de 3de graad bso

Perspectieven buiten het onderwijs:

  • educatief medewerker in natuur- en educatieve centra, musea rond natuurwetenschappen, natuurparken ...

Hoeveel kost de opleiding voor het onderwijsvak biologie?

Studeren in het hoger onderwijs vraagt een financiële inspanning. Naast het inschrijvings- en examengeld zijn aan de opleiding ook een aantal kosten verbonden, voor studiemateriaal, studiereizen of -producten ...

We proberen die kosten zo laag mogelijk te houden zonder de kwaliteit van de opleiding tekort te doen. De Arteveldehogeschool draagt ook zelf een steentje bij zodat de student nooit het volledige bedrag betaalt.

Het is belangrijk om vooraf in te schatten hoeveel de opleiding ongeveer kost. De bedragen in onderstaande tabel zijn gebaseerd op reële cijfers van het academiejaar 2016-2017. Kosten in verband met stageverplaatsingen en lesvoorbereidingen zijn er niet in vervat omdat ze individueel sterk kunnen verschillen.

In het secundair onderwijs wordt elke leerkracht verondersteld een agenda bij te houden die hij of zij moet kunnen voorleggen aan de inspectie. Daarom voorziet de opleiding voor alle studenten bij het begin van het academiejaar een agenda die bovendien ook een opleidingsgids is. De kostprijs hiervan bedraagt 3 euro en wordt aan de factuur van de kopiekosten toegevoegd.

  1ste jaar 2de jaar 3de jaar
Totale prijs boeken € 223,00 € 50,00 € 25,00
Totale prijs syllabi € 6,00 € 15,00 € 12,00
Kopiekosten € 5,00 € 5,00 € 3,00
Materialen, producten, uitrusting (**) € 37,00 € 10,00 € 22,00
Kledij € 34,00    
TOTAAL (excl. inschrijvingsgeld) € 305,00 € 80,00 € 62,00


Lees hier meer over studietoelagen.

Een financiële drempel mag geen belemmering zijn om te kiezen voor het onderwijsvak dat jou het best ligt. Als je problemen ervaart, raden we je aan om contact op te nemen met een medewerker van de studentenvoorzieningen. In sommige situaties kan de dienst je financieel ondersteunen.