Programma 2019 - 2020

Rouw en trauma vanuit de oplossingsgerichte narratieve therapie

8 en 22 november 2019 

Wat? Strikt gesproken zijn Narratieve Therapie en Oplossingsgerichte Therapie verschillende benaderingen, met verschillende achtergronden en verschillende gesprekstechnieken. Wat ze verbindt en compatibel maakt, is het uitgangspunt dat de cliënt alles al heeft wat nodig is om te veranderen, dat de cliënt dus ook de expert is van zijn/haar eigen leven, en dat verandering niet ontstaat vanuit een focus op het probleem, maar vanuit een focus op de ‘oplossing’ of de gewenste uitkomst. De gesprekken hebben dan ook vaak een hoopgevend en autonomiebevorderend karakter. Als jij denkt dat jouw cliënten baat kunnen hebben bij hoop en autonomie, dan is deze masterclass iets voor jou. 

Programma: Op de eerste dag maken we kennis met het model, de theoretische achtergronden en de onderliggende aannames over mensen, communicatie en veranderingsprocessen; we gaan vervolgens met gerichte oefeningen ervaren hoe het is om vanuit dit gedachtengoed te werken. 
Op de tweede dag kijken we hoe deze ideeën je werk rond rouw en trauma kunnen informeren. We gaan opnieuw actief oefenen: zwemmen leer je niet op het droge. 

Hans van Laake is een psycholoog/psychotherapeut met 30 jaar ervaring, opgedaan in jaren van crisisinterventie, werk met mensen met chronische psychiatrische problematiek, werk met gedetineerden en kortdurend werk binnen een CGG. Naast de literatuur vindt hij inspiratie bij Johan van de Putte voor het narratief werken en Elliot Connie voor de oplossingsgerichte benadering.  

>  top


Workshop ACT en rouw  

7 februari 2020 

Doel: In deze ACT workshop leer je de basisprincipes van het ACT-model kennen en hoe je ACT kan toepassen in een context van rouw en verlies. Aan de hand van ervaringsgerichte oefeningen ondervind je  hoe snel de technieken uit dit model kunnen leiden tot belangrijke inzichten en veranderingen.

Wat? Dit evidence-based therapeutisch model uit de derde generatie gedragstherapie is enerzijds directief en efficiënt, en anderzijds zeer warm, zacht en empathisch. Het omvat de ideale mix van acceptatie vaardigheden en gedragsverandering en is toepasbaar in zowel therapeutische als niet-therapeutische contexten. Binnen ACT werken we down-to-earth. Het is voor hulpverleners een aangename en voldoening gevende therapievorm.
De basisfilosofie van ACT gaat uit van het accepteren van de onvermijdelijke pijn die hoort bij het leven. Verlieservaringen maken daarvan deel uit. Het mooie van ACT is echter dat er ook heel wat handvatten worden aangereikt hoe je hier dan kan mee leven.  

Werkwijze: Naast een theoretische uiteenzetting van het ACT-model, de situering ervan binnen de therapiewereld en belangrijke uitgangspunten, doen we ook ervaringsgerichte oefeningen om het ACT-model te leren kennen vanuit de hulpverlenerspositie en om de ACT-vaardigheden te kunnen modellen in contacten met cliënten.
We gaan aan de slag met mindfulness oefeningen om je te leren ankeren als je leven zo’n pijn doet dat je denkt te verdrinken. Ook creatieve oefeningen kunnen helpen om niet overspoeld te raken.
We kijken waar defusie helpend kan zijn. We gaan zeer genuanceerd om met exposure aan de pijn. We staan stil bij hoe het verduidelijken van onze waarden helpend kan zijn om richting te houden in het woelig rouwproces, maar ook troost en warmte kan bieden. Rouw is immers vaak de keerzijde van waarden als ‘verbinding’ en ‘graag zien’. Het één kan niet zonder het ander. Dit besef kan echter ook veel troost bieden.
Het is belangrijk dat je bereid bent om ook naar je eigen verlieservaringen te gaan tijdens de oefening. Het is pas als je zelf ervaren hebt wat ACT kan betekenen als ondersteuning voor je verdriet, dat je dit ook kan inzetten in je werk.
Deze workshop bestaat uit één dag van 9.30 - 16.00 u.  Indien je het maximale wil halen uit deze workshop, wordt er verwacht dat je twee teksten doorneemt ter voorbereiding.

Voor wie? Deze workshop is geschikt voor alle geïnteresseerde hulpverleners die zich graag willen verdiepen in ACT en specifiek in ACT bij rouw. Voorkennis van ACT is niet noodzakelijk.
>  top


Hechting en rouw

20 maart 2020 

Programma

  • Voormiddag: ervaringsoefeningen rond 'gehechtheidstaal, -emoties, -thema’s' + theoretisch kader 
  • Namiddag: introductie in het Attachment-Based Family Therapy (ABFT) model, met tijd en ruimte voor vragen & reflectie over toepassing ABFT-strategieën bij rouwtherapie

>  top


Eenzaamheid en rouw: eenzaamheid begrijpen en hanteren

15 mei 2020

Bij rouw en verlies komt eenzaamheid vaak naar voor als een belangrijk thema. Eenzaamheid kan pijn doen: het gemis, het gevoel er alleen voor te staan, emotionele leegte, verlangen naar steun die er niet is ... Eenzaamheid is een complex fenomeen. Eenzaamheid begrijpen is een voorwaarde om er als hulpverlener of begeleider accuraat op in te spelen.

In deze masterclass staan we stil bij volgende aspecten van eenzaamheid:

  • Omschrijving, oorsprong en soorten eenzaamheid
  • Enkele verrassende kerngedachten over ‘eenzaamheid’ en ‘alleen-zijn’
  • Klassieke oplossingsrichtingen en hun grenzen
  • Aanknopingspunten voor begeleiding en ondersteuning:
    • Er vrijuit over praten
    • De innerlijke reacties op eenzaamheid verkennen (van ‘inhoud’ naar ‘houding’)
    • Eenzaamheid en ‘the window of tolerance’
    • Contact herstellen op 3 niveaus: met jezelf, met de ander, met het grotere geheel
    • Ankers in jezelf ontwikkelen
    • Eenzaamheid ontmoeten en in de ogen kijken
    • Zelfzorg en vriendelijkheid naar jezelf ontwikkelen

De dag wordt opgebouwd met afwisseling tussen theoretische inzichten, eigen ervaringen met eenzaamheid en verkenning van hulpverlenende tussenkomsten. We werken met verschillende werkvormen: ervaringsuitwisseling, meditatie, visualisatie, psycho-fysieke oefeningen, creatieve werkvormen, …

Sammy Vienne is sociaal-pedagoog, coach, levensloopbegeleider en trainer. Hij specialiseerde zich de afgelopen jaren in het thema ‘eenzaamheid’.
(www.parelsgewijs.be)

"Wees niet bang om eenzaamheid onder ogen te zien.
Het is een unieke kans om vriendschap te sluiten met jezelf."
(Tibetaanse spreuk)

>  top


Programma 2018-2019

Lichaamsgericht werken in de rouwbegeleiding
7 en 8 november  van 9.30u tot 16u

Praktische masterclass met veel lichaamsgerichte oefeningen die je als hulpverlener snel en effectief kan inzetten bij cliënten die veel last ervaren van hun fysieke reacties bij rouw en traumatisch verlies. De inzet van de kennis van het lichaam en de ingang tot het herstel van veerkracht door het lichaam is vaak nog een onontgonnen gebied in de wereld van verlies en rouw. Veelal is er bij begeleiders sprake van een handelingsverlegenheid in het toepassen van lichaamsgerichte interventies. Het verhaal van de cliënt, wordt ook verteld in gebaren, lichaamshouding, manier van spreken, gezichtsuitdrukkingen, de blik in de ogen en de bewegingen. Het lichaam is een belangrijk middel om tot zelfkennis en verandering te komen. De interventies in deze workshop kennen hun oorsprong vanuit Somatic Experiencing en het Rots en Water programma.

Harriëtte Modderman is psychosociaal therapeut en gespecialiseerd in verlies-, rouw- en traumabegeleiding met een specialisatie gericht op lichaamsgerichte interventies. Samen met haar man werkt ze in hun onderneming; ‘Minskenwurk’ (Fries voor ‘Mensenwerk’ www.minskenwurk.nl). Voor het Rots en Water instituut is ze één van de hoofdopleiders voor de driedaagse opleiding en is ze de grondlegger van de tweedaagse specialisatie Rots en Water bij psychosociaal trauma. Ze werkt met jongeren in onderwijssituaties die ernstig getraumatiseerd zijn en grote verliezen meemaken. Hiervoor ontwikkelde ze de werkmethode Lifestream coaching. Daarnaast is ze (mede)auteur van verschillende boeken en een van de eindredacteuren van Handboek rouw, rouwbegeleiding en rouwtherapie en het techniekenboek Ruimte voor verlies en rouw in therapie.

"Door de jaren heen besef ik steeds meer dat rouwen gaat over veerkracht en vertrouwen. Vertrouwen hervinden in mijn lichaam en vertrouwen hervinden in mezelf, in de mensen om mij heen en in het leven. Pas nadat ik de steun van de grond onder mij kon voelen, mijn ademhaling kon ervaren, mijn kracht hervond en die kon toelaten, kon ik beetje voor beetje de innerlijke steun in mijzelf ervaren."
 



Werken met de ‘lege stoel’ in rouwtherapie
7 december 2018 van 9.30u tot 16u

De imaginaire dialoog wijst op de blijvende verbinding met de geliefde of hechtingsfiguur na zijn of haar overlijden. Het is ook een belangrijke exposuretechniek in de rouwbegeleiding/therapie. Immers niet alle relaties zijn positief en blijven soms een leven lang negatieve gevoelens en gedachten oproepen, het leven beheersen en hun destructieve invloed uitoefenen op vele levensdomeinen. De ‘lege stoel’ –techniek is bedoeld voor rouwenden die belast zijn met ‘unfinished business’ ten opzichte van de overledene en helpt om negatief beladen relaties te reorganiseren zodat men daar meer rust in vindt. De imaginaire dialoog heeft NIET tot doel om afscheid te nemen of de relatie ‘af te sluiten’, maar eerder een vorm van revisie van de relatie na te streven, zodat die haar pijnlijke lading verliest en eventueel opnieuw een bron van positieve gevoelens kan worden.

In deze master class exploreren we de achtergronden van de imaginaire dialoog en de blijvende verbinding met de overleden hechtingsfiguren. De ‘lege stoel’-techniek wordt in vier stappen besproken en gedemonstreerd. Enkele variaties op de techniek worden in kleine groepjes uitgeprobeerd.

Begeleiding: Johan Maes, psycho-en rouwtherapeut, coördinator postgraduaat en opleider in de rouwbegeleiding/therapie. Auteur , co-auteur en redacteur van diverse publicaties over verlies en rouw. De techniek van de lege stoel heeft hij gedetailleerd beschreven in het recent verschenen boek ‘Ruimte voor verlies en rouw in therapie’ (Claes, Maes en Modderman, 2018, Acco)


 



Rouw bij WerkVerlies - ‘Het is maar werk!’
22 februari 2019 van 9.30 tot 16u

Wereldwijd is nog nauwelijks onderzoek gedaan naar rouwen om verlies van werk. Hierdoor worden rouwklachten nog vaak niet als zodanig herkend, of geschaard onder de noemer depressie of stressklachten. Daar doe je mensen te kort mee, helemaal omdat er bij rouw andere interventies nodig zijn.

Tijdens deze dag deelt Janske van Eersel de belangrijkste resultaten en inzichten van haar onderzoek naar baanverlies dat ze samen met Paul Boelen en Toon Taris van de Universiteit Utrecht verricht. Ze heeft de WerkVerliesLijst ontwikkeld, zodat je deze effectief kan inzetten als screenings- of monitoringsinstrument bij (dreigend) werkverlies. In deze master class onderzoeken we de verschillen tussen rouw, depressie en angst bij werkverlies. Natuurlijk gaan we ook praktisch aan de slag en casussen bespreken, zodat je meer inzicht krijgt in de achtergronden van de WerkVerliesLijst en de impact van verlies van werk, zoals gezondheidsklachten.

De dag wordt afgesloten met het doornemen van enkele interventies, waar veel mensen baat bij kunnen hebben die vastlopen in gecompliceerde rouwklachten bij (dreigend) werkverlies.

Janske van Eersel is psycholoog en onderzoeker. Rondom rouwen en baanverlies bestaan veel aannames, maar zijn nog weinig feiten bekend. Het is haar missie om wetenschap en praktijk op dit vlak te verbinden, zodat mensen die geconfronteerd worden met werkverlies de erkenning en ondersteuning krijgen die nodig is en ze niet onnodig lang met (gecompliceerde) rouwklachten blijven rondlopen.
 



Verlies in Beeld: Werken met duplo-poppetjes in rouwbegeleiding
15 en 16 mei 2019 telkens van 9.30u tot 16u

Verlies in beeld is een methodiek waarbij met behulp van duplo-poppetjes en andere materialen de verliessituatie van de (rouwende) cliënt wordt verbeeld. In rouwbegeleiding en –therapie is het geschikt voor kinderen, jongeren, volwassen, partnerrelaties, supervisie en coaching. Het huidige (gezins)systeem wordt concreet neergezet en de geschiedenis erbij geplaatst. Ook kunnen de rouwtaken en het verliestrauma met de afsplitsing, het traumatische en het overlevingsdeel in beeld worden gebracht. De opgelopen schade en de schatten worden op deze wijze gevisualiseerd. Het basismateriaal van Verlies in beeld zit in een stevig kunststof koffertje met opdruk (niet inbegrepen bij de training, wel afzonderlijk verkrijgbaar).

Tijdens de training krijg je korte theoretische informatie maar leer je vooral werken met het materiaal via demonstratie, uitleg en praktische oefeningen waarbij je elkaar begeleidt.

Thema’s die aan de orde komen

  • De basis van het gebruik van duplo-materiaal bij begeleiding en therapie
  • Verlies in het systeem in beeld brengen
  • Werken met schatten en schades
  • Verliestrauma en splitsing van de ziel
  • Werken met overlevingsdelen
  • Parentificatie
  • Psycho-educatie met behulp van duplo

Begeleiding: Petra De Vreede (NL), therapeute, trainer, supervisor. Petra heeft diverse opleidingen gevolgd in coaching, rouwbegeleiding, traumatraining en systemisch werken.