De postgraduaatopleiding Rouw- en verliesconsulent organiseert op dinsdag 27 juni 2017 op campus Sint-Annaplein het symposium'rouw bij levend verlies'. Het symposium is gericht naar hulp- en zorgverleners, sociaal werkers, praktijkwerkers,  docenten, onderzoekers en andere geïnteresseerden in het thema verlies en rouw. We kunnen max. 200 deelnemers ontvangen, dus tijdig inschrijven is de boodschap.

Over levend verlies

"Als we het hebben over rouw dan is dat bijna altijd dood-gerelateerd, dwz over verlies na overlijden. Toch worden we in ons leven met veel verlies geconfronteerd, maar dit wordt in onze maatschappij niet altijd zo gezien. Dit heeft tot gevolg dat de rouw niet wordt geëxpliciteerd, erkend en benoemd en er dus ook onvoldoende aandacht voor is. Rouw bij levend verlies kan zelfs leiden tot complexere rouwprocessen! Zo hebben we veel aandacht voor de symptomen bij chronische ziektes, maar staan we niet stil bij de talrijke verlieservaringen die gepaard gaan met toenemend verlies van gezondheid. Zo hebben we veel aandacht voor de zieke, maar minder voor de ouder/kind/partner die hun dierbare zien veranderen in iemand die steeds minder en minder ‘kan’ en er soms minder en minder ‘is’. We hebben aandacht voor het conflict bij echtscheiding maar daarbij verdwijnt de rouw op de achtergrond. Als iemand zijn baan verliest, begrijpen weinigen hoe ontwrichtend dit kan zijn voor de eigen identiteit en dat iemand noodgedwongen moet vluchten uit oorlogsgebied betekent niet dat er niet wordt gerouwd om het land (met zijn geuren, kleuren, rythmes, cultuur) dat men achterliet.

Met deze studiedag vragen we aandacht voor de vele vormen en uitingen van rouw bij levend verlies. Als we dit kunnen benoemen als rouw dan kan er ook aandacht zijn voor de impact van dit verlies op ons en ons leven en kunnen we er ook (leren) mee omgaan.

Programma

9.30 u

Onthaal met koffie

10.00 u

Welkom

 

Lezing: Het DNA van rouw: naar een nieuw rouwmodel
Johan Maes
PDF icon 2017_het_dna_van_rouw_artevelde.pdf

10.30 u

Over verlies van gezondheid: een oefening in loslaten
Mieke Coeckelbergh
PDF icon 20170627miekecoeckelb.pdf

11.00 u

De SCHIP-aanpak als reddingsboei bij postrelationele rouw na echtscheiding
Tineke Rodenburg (Nl)
PDF icon tinekerodlezing_gent_27_juni_2017.pdf

11.30 u

Pauze

12.00 u

Maak van rouw niet je job
Janske Van Eersel (Nl)
PDF icon janskemaak_van_rouw_niet_je_job.pdf

12.30 u

Enkele klinisch-theoretische beschouwingen rond extreem psychotrauma, extreem verlies en ballingschap.
Emmanuel Declercq
PDF icon emmanuelsymposium_gent_juni_2017_definitieve_versie.pdf

13.00 u

Lunch

14.00 u

Keuze uit één van de vijf workshops:

1  Verlies en rouwbegeleiding: tussen presentie en interventie - Johan Maes
PDF icon workshophet_rouw_integratief_traject.pdf

2  Creatief werken rond verlies van gezondheid - Mieke Coeckelbergh

3  Omgaan met baanverlies - Janske Van Eersel (Nl)

4   Een interactieve kennismaking met de vijf fasen van de SCHIP-aanpak bij postrelationele rouw - Tineke Rodenbrug en Leoniek van der Maarel 
PDF icon workshop_tinekerodschip-aanpak.pdf

5   Enkele praktische handvaten in de kliniek van extreem psychotrauma, extreem verlies en ballingschap - Emmanuel Declercq

15.30 u

Plenair syntheseverslag

16.00 u

receptie

 

10.00 u Het DNA van rouw: naar een nieuw rouwmodel 

Johan Maes

De oude rouwmodellen die rouw herleiden tot een lineair stappen-, fasen- of takenplan worden nog steeds gedoceerd. De focus ligt op het verwerken, een plaats geven, loslaten, aanvaarden, gericht op een eindpunt. Vanuit de metafoor van ‘het spoor’ wordt een nieuw rouwmodel gepresenteerd dat de drie dimensies van rouw met elkaar verbindt: de hechting, de verlieservaring en het verdergaande leven. Elk spoor is een teken, een afdruk, een verwijzing. Ons hechten en rouwen zit in ons DNA, de blauwdruk van onze identiteit.

10.30 u  Over verlies van gezondheid: een oefening in loslaten

Mieke Coeckelbergh

Plots ben je ernstig ziek, ben je een patiënt, plots ben je afhankelijk. Een verhaal over een lange weg vanaf de diagnose, via de behandeling naar de revalidatie. En wat dan? Hoe leef je dan? De zoektocht is nog niet voorbij, de vragen blijven: Hoe hou ik me staande? Hoe overleef ik?  Ben ik genezen of blijf ik ziek? Hoe kan ik hiermee verder leven?

11.00 u De SCHIP-aanpak als reddingsboei bij postrelationele rouw na echtscheiding

Tineke Rodenburg  (NL)

Echtscheiding genereert veelal rouw. Wanneer een echtscheiding ook nog resulteert in een vechtscheiding gaat de meeste aandacht en energie zitten in het conflict en is de kans groot dat het verlies op de achtergrond verdwijnt. De SCHIP-aanpak is een herstelmodel waar zowel aandacht is voor het verlies als voor het conflict. Deze integrale benadering draagt bij aan erkenning voor de wederzijdse kwetsuren, herstel van vertrouwen en daar waar mogelijk ruimte komt voor vergeving. Het uiteindelijke doel van de SCHIP-aanpak is dat de ex-partners een nieuwe verbinding met elkaar aangaan als  ‘partners in ouderschap’.

12.00 u  Maak van rouw niet je job

Janske Van Eersel (Nl) 

De impact van baanverlies wordt vaak nog onderschat. Het kan leiden tot klachten die aanhouden lang nadat je ontslagen bent. Sterker nog, ze kunnen zelfs toenemen met de tijd. Met name boosheid, schuld en schaamte zijn hardnekkige emoties, die niet zomaar verdwijnen.
In samenwerking met Prof. Paul Boelen aan de Universiteit van Utrecht ben ik bezig met een onderzoek naar rouw en verlies van werk.  

12.30 u: Enkele klinisch-theoretische beschouwingen rond extreem psychotrauma, extreem verlies en ballingschap.

Emmanuel Declercq

Extreem psychotrauma, te begrijpen als de confrontatie met de barbarij en de onmenselijke horror (folteringen, extreme  oorlogssituaties, verkrachtingen als “oorlogswapen”, etc.) resulteert in extreme verlieservaringen, zowel letterlijk (verlies van naasten, soms zware lichamelijke letsels, etc.) als symbolisch (verlies van wat de kern van onze menselijkheid constitueert namelijk de mede-menselijkheid). Deze extreme verlieservaringen riskeren versterkt te worden door het gedwongen vertrek uit het geboorteland, de soms zeer gevaarlijke vluchttocht naar het nieuwe “opvang”-land en de opvangcondities zelf (het leven in een opvangcentrum, de soms zeer lange en  soms traumatiserende asielprocedure, enz.).

Workshops

1  Verlies en rouwbegeleiding: tussen presentie en interventie - Johan Maes

In deze workshop passen we het nieuwe rouwmodel toe in de rouwbegeleiding/therapie. We exploreren concrete handvaten die de verliesdrager kunnen helpen het eigen spoor te vinden. 

 2  Creatief werken rond verlies van gezondheid - Mieke Coeckelbergh

In de workshop ligt  de focus op een creatieve manier exploreren van de vraag:  Wat helpt me om te voelen – wat maakt me sterker?

3   Omgaan met baanverlies- Janske van Eersel

Tijdens de workshop gaan we wat in de lezing is verteld vertalen naar de praktijk. We gaan enkel e krachtige oefeningen bespreken die men kan gebruiken bij klanten en die ze veel verlichting geven.

 4   Een interactieve kennismaking met de vijf fasen van de SCHIP-aanpak bij postrelationele rouw - Tineke Rodenbrug en Leoniek van der Maarel 

In deze workshop maakt de deelnemer kennis met de vijf fasen van de SCHIP-aanpak waarbij actief gebruik gemaakt wordt van de aanwezige kennis en ervaring van de aanwezigen.

5   Enkele praktische handvaten in de kliniek van extreem psychotrauma, extreem verlies en ballingschap - Emmanuel Declercq

Hoe kan men denken over “herstel” in deze kliniek met mensen die blootgesteld zijn aan de ontmenselijking?  Wat zou de positie van de psychotherapeut kunnen zijn in dit proces?  We zullen hierbij vertrekken van de vraagstellingen en casussen aangebracht door de deelnemers,  aangevuld met casussen, “transcripts” van sessies etc. afkomstig uit eigen praktijk. 

Sprekers

Johan Maes, psychotherapeut, rouwtherapeut in eigen praktijk, supervisor,  coördinator postgraduaat verlies-en rouwconsulent Artevelde hogeschool. Co-auteur van ‘Ze zeggen dat het overgaat’ en auteur van ‘Gehavend: notities voor eigen-wijs rouwen’. Co-redacteur van het Handboek voor rouw, rouwbegeleiding en rouwtherapie’.

Mieke Coeckelbergh, psychiatrisch verpleegkundige, en werkte 23 jaar in de zorg.  Zij geeft sinds 16 jaar vorming bij Zorg-Saam. Geeft momenteel voordrachten over “Afhankelijk van zorg en mondig“, gebaseerd op haar eigen ervaring rond borstkanker, waar ze in 2015 mee geconfronteerd werd. Zorg-Saam heeft ook een boek uitgegeven over haar ervaring met borstkanker “Samen met Haar”, in samenwerking met Kom op tegen Kanker.

Janske Van Eersel (Nl)  is psycholoog en onderzoeker. Probeert wetenschap en praktijk met elkaar te verbinden, zodat de mensen die geconfronteerd worden met baanverlies de erkenning, steun en hulp krijgen die nodig is en ze niet onnodig lang met (gecompliceerde) rouwklachten blijven rondlopen.

Tineke Rodenburg (Nl) heeft de post-bachelor opleiding Rouw en verliesbegeleider ontwikkeld en vorm gegeven. Werkzaam als docent aan de HU en als systeemtherapeut, rouwtherapeut en verzorgt lezingen en trainingen over rouw. Zij is de co-auteur van ‘Rouwconflict’ en van ‘Vechten voor je scheiding, schipbreuk geslaagd een aanpak voor postrelationele rouw bij vechtscheiding’ (2016). Dit boek schreef ze samen met Leoniek van der Maarel.

Leoniek van der Maarel (Nl) begeleidt kinderen, jongeren en volwassenen begeleidt rondom verlies in de breedste zin van het woord. Zij heeft een aantal boeken over rouw en ziekte in het gezin geschreven en geeft les aan de post-bachelor Rouw en Verliesbegeleider. Leoniek is psycholoog, orthopedagoog en hypnotherapeut.  

Emmanuel Declercq, klinisch psycholoog, seksuoloog, psychoanalytische psychotherapeut, gespecialiseerd in de kliniek van psychotrauma. Werkt momenteel aan een doctoraal onderzoek rond extreem psychotrauma en ballingschap. Werkt o.m. met personen die extreme trauma’s hebben meegemaakt in hun land van oorsprong en meestal nog in asielprocedure zijn.