EarCovered at work

Achtergrond 

Tal van gezondheidsproblemen – met de negatieve individuele en maatschappelijke gevolgen van dien – zijn het resultaat van een ongezonde leefstijl. Zo loop je een verhoogd risico op gehoorverliesoorsuizen en hart- en vaatziekten bij langdurige blootstelling aan lawaai. Bepaalde werknemers worden onvermijdelijk blootgesteld aan schadelijk lawaai tijdens het uitvoeren van hun job. Naast de wettelijke verplichting zien steeds meer werkgevers het belang van een preventief gezondheidsbeleid op de werkvloer in en wordt bijvoorbeeld gehoorbescherming aangeboden om werknemers te beschermen tegen de gezondheidsrisico’s van lawaai. Toch wordt in de praktijk vastgesteld dat deze niet altijd (consequent) wordt gebruikt. Bestaande sensibiliseringscampagnes die voornamelijk uitgaan van de individuele verantwoordelijkheid van de werknemer en inspelen op kennis en attitudes ten aanzien van gehoorbescherming, blijken niet of onvoldoende effectief. De bedrijfswereld geeft aan nood te hebben aan effectieve tools om de werknemers te stimuleren de gehoorbescherming te dragen.

Doel 

Om aan deze vraag tegemoet te komen, worden allereerst binnen deze studie de beïnvloedende factoren (gedragsdeterminanten en omgevingsfactoren) van non-use van gehoorbescherming op de werkvloer in kaart gebrachtWat maakt dat werknemers de gehoorbescherming niet dragen? Hierbij wordt gebruik gemaakt van gedragsverklarende modellen en grote aandacht besteed aan de beïnvloedende factoren uit de omgeving en context, wat vernieuwend is! Zoals het Intervention Mapping Protocol (Bartholomew Eldrigde et al., 2016) het voorschrijft, vormt kennis over deze factoren een essentiële eerste stap om een campagne op maat van het bedrijf te ontwikkelen, om werknemers te stimuleren de gehoorbescherming te dragen. Op die manier investeert het bedrijf in duurzame en kosteneffectieve preventieve maatregelen: een win-winsituatie voor werknemer, bedrijf en maatschappij. 

Aanpak

Om de beïnvloedende gedragsdeterminanten en omgevingsfactoren in kaart te brengen, werd afgelopen academiejaar zowel op een kwalitatieve als kwantitatieve wijze data verzameld. Aan de hand van focusgroepen binnen zes bedrijven werden de ervaringen van operatoren en teamleaders beluisterd. Daarnaast werd de Beliefs About Hearing Protection and Hearing Loss (NIOSH) een gestandaardiseerde vragenlijst die peilt naar de attitudes m.b.t. gehoorbescherming en gehoorverlies door de operatoren en teamleaders ingevuld. Verder werden ook individuele interviews afgenomen bij preventieadviseurs die fungeren als omgevingsactor. 

Resultaat 

Aan de hand van de data werd een assessmentinstrument ontwikkeld. Deze bundelt de beïnvloedende gedragsdeterminanten en omgevingsfactoren op drie niveaus: een luik voor de operatoren, de teamleaders en preventieadviseurs. Het is de bedoeling dat dit assessmentinstrument zowel de sterke punten als groeikansen in een bedrijf kan identificeren om hierop de gedrags- en veranderdoelen te bepalen. 

Toekomst 

In het huidige academiejaar wordt het assessmentinstrument gevalideerd op grotere schaal in Vlaamse industriële bedrijven. Daarnaast wordt het Intervention Mapping Protocol verder gevolgd: gefundeerde theorieën, methoden en toepassingen worden geselecteerd om tot de gedragsverandering te komen. Op basis hiervan kan het eigenlijke doel in de toekomst bereikt worden: de ontwikkeling van een interventie op maat die werknemers stimuleert de aangereikte gehoorbescherming te dragen.