Interprofessioneel communiceren: goed, beter, best? Ontwikkeling van een toolkit voor teams binnen de eerstelijnszorg

Interprofessionele communicatie is erg belangrijk, maar te vaak ineffectief

Binnen de eerstelijnszorg staat samenwerken tussen professies centraal. Verschillende beroepsgroepen zoals onder meer artsen en verpleegkundigen bepalen samen met de zorgvrager zijn of haar behandeling. Deze samenwerking leidt tot betere en efficiëntere patiëntenzorg.  Tijdens de hervormingen van de eerstelijnszorg heeft men dit begrepen. Zo wordt bij situaties met complexe zorgnoden dikwijls een interprofessioneel zorgteam opgericht . Hierbij is een zorgcoördinator aangeduid die o.a. als taak heeft om het interprofessioneel overleg op te volgen. Het perspectief hierbij is de continuïteit en kwaliteit van zorg te garanderen. De taak van zorgcoördinator wordt in de praktijk vaak opgenomen door een verpleegkundige.

De interprofessionele communicatie is vaak ineffectief. Literatuur geeft aan dat zorgverleners te weinig worden samengebracht en weinig kennis hebben over elkaars rollen. Er is een verschil in communicatiestijl tussen de disciplines en er is weinig vertrouwen en respect tussen de betrokkenen. Hierdoor verloopt de informatiedoorstroming niet optimaal. Daarnaast blijkt dat er in de praktijk geen open communicatie is tussen artsen en verpleegkundigen. Disciplines zitten niet steeds op dezelfde golflengte, waarbij zorgverleners het gevoel hebben dat ze hun eigen mening niet mogen zeggen. Problemen en bedenkingen worden hierdoor persoonlijk opgenomen in plaats van gezien te worden als een opportuniteit om de kwaliteit van zorg te verbeteren.

Meetbaar maken van interprofessionele communicatie laat verbetering toe

Interprofessionele communicatie wordt beschouwd als een basisvaardigheid, maar hoe is het gesteld met 'communicatie en samenwerken’ in de praktijk? En hoe kunnen we communicatie en samenwerken in de praktijk verbeteren?

We pakken deze vragen aan in 3 fasen:

  • beschrijving van de componenten van goede interprofessionele communicatie
  • ontwikkeling en validering van een instrument dat op een objectieve manier de interprofessionele communicatie tussen zorgverstrekkers meet
  • ondersteuning van teams om hun interprofessionele communicatie te verbeteren aan de hand van een ontwikkelde toolkit.

Dit project gebeurt in samenwerking met de Universiteit Gent, Vakgroep Volksgezondheid en Eerstelijnszorg.