Inleiding

Een kind opvoeden gaat niet vanzelf. Ook al voelen ouders zich over het algemeen wel tevreden over hun rol als opvoeder, toch zijn er veel momenten van twijfel en nood aan ondersteuning. Klassiek gebeurt het ondersteunen van ouders aan de hand van ondersteuningstrajecten waar dialoog en interactie centraal staan, of via het delen van kennis en inzichten op meer afstandelijke manieren (boeken, websites, …). Daarbij is er de laatst jaren een opmerkelijke toename van online vormen van opvoedingsondersteuning. Internationaal onderzoek wijst op het belang en de mogelijkheden van online opvoedingsondersteuning. Ouders hebben steeds meer vragen over ouderschap en zoeken daarvoor online informatie en sociale steun zoeken. Ze zijn tevreden over de informatie die ze vinden, maar ze zijn wel zoekend naar betrouwbare online informatie. Daarnaast is er weinig inzicht in hoe ouders met een laag inkomen het internet gebruiken voor sociale steun, wat de digitale kloof lijkt te bevestigen.

We weten dat maatschappelijk kwetsbare ouders meer ondersteuningsnoden rapporteren. Echter, in onderzoek naar opvoedingsondersteuning is er weinig aandacht voor kwetsbare ouders. Er is weinig tot geen inzicht in of/hoe die online ondersteuning de eindgebruikers op de gewenste en doeltreffende manier bereikt en dus die ondersteuning ook daadwerkelijk als ondersteunend wordt ervaren, in het bijzonder naar wat kwetsbare ouders nodig hebben op vlak van online opvoedingsondersteuning. Onlinehulp moet voor iedere gebruiker betekenisvol zijn maar een aantal zaken zoals taal, toegankelijkheid en begrijpbaarheid vragen extra aandacht om kwetsbare ouders te kunnen bereiken. Met kwetsbare ouders verwijzen we naar hun maatschappelijk kwetsbare situatie: ouders die niet talig of laaggeletterd zijn, ouders in armoede, ouders met een migratieachtergrond.

Het Vlaamse Expertisecentrum Opvoedingsondersteuning (EXPOO) onderschrijft dat er weinig inzicht is in hoe kwetsbare ouders met opvoedingsnoden te bereiken. Voorliggend project zal zich dan ook specifiek richten op deze kwetsbare groepen ouders om van daaruit een generiek aanbod uit te werken dat voor àlle ouders ondersteunend kan zijn. 'Inclusieve communicatie' is hierbij het leidend principe: als het begrijpbaar is voor kwetsbare ouders, is het begrijpbaar voor alle ouders. Dit onderzoek wil vernieuwende inzichten opdoen in het bereiken van kwetsbare ouders te via online opvoedingsondersteuning. Samen met EXPOO wordt dit meteen omgezet in de praktijk door een digitaal platform te ontwikkelen die àlle ouders, ook kwetsbare ouders, daadwerkelijk bereikt. Dit platform richt zich in de eerste plaats op de laagdrempelige opvoedingsondersteuning, maar biedt (indien gewenst) ook de mogelijkheid om getrapt te werk te gaan. Deze trapsgewijze werking laat ons toe om de eerste stappen naar tweedelijnszorg of gespecialiseerde hulp te begeleiden.

De onderzoeksvraag luidt dan ook: 'Op welke manier kunnen àlle ouders, en specifiek ook ouders in een maatschappelijk kwetsbare situatie, digitaal ondersteund worden in de opvoeding van hun kinderen?'

Twee deelvragen zijn daarbij aan de orde: 'Wat zijn noden en wensen van kwetsbare ouders in digitale opvoedingsondersteuning?' en 'Wat zijn werkzame factoren in digitale opvoedingsondersteuning om (kwetsbare) ouders te ondersteunen?'.

Doelstellingen

  1. Een onderbouwde kennisbasis over de noden en wensen van àlle ouders met betrekking tot online opvoedingsondersteuning.
  2. Een platform als standaardvoorbeeld voor online opvoedingsondersteuning, gebaseerd op de bestaande portalen EXPOO maar uitgewerkt volgens de onderbouwde principes.
  3. Een wegwijs 'Online opvoedingsondersteuning' voor organisaties die een pedagogisch aanbod hebben.