RePLAY Toddler: een praktijkgericht ontwerponderzoek naar het begeleiden van risicovol spel bij peuters in de Vlaamse groepsopvang

You can find an English description of the research project (and regular updates) on www.researchgate.net.

 

 

 

 

Doelstelling

In dit project onderzoeken we hoe de huidige wetenschappelijke inzichten i.v.m. (geschikte attitudes, kennis, vaardigheden en randvoorwaarden voor het begeleiden van) risicovol spel praktisch vertaald kunnen worden om tegemoet te komen aan de noden van begeleiders van peuters in de Vlaamse groepsopvang.

Context

Er is een internationale paradigmashift merkbaar waarbij voorschoolse settings verantwoordelijk geacht worden voor het faciliteren van risicovol spel bij jonge kinderen (Brussoni, Olsen, Pike, &  Sleet, 2012). Risicovol spel wordt daarbij gedefinieerd als spannende en uitdagende vormen van spel die een risico inhouden voor fysieke verwonding '('injury') (Sandseter, 2007, 2011). Men houdt kinderen daarbij niet langer 'zo veilig mogelijk' (risicovermijding en -minimalisatie) maar 'zo veilig als nodig'. Dit paradigma promoot risicomanagement (Little & Wyver, 2008) waarbij veiligheid en risico meer in balans gebracht worden. Risicovol spel biedt immers talloze ontwikkelingsvoordelen, zoals risicocompetentie (Bertrands, Leyssens, Smets, & Vanderspikken, 2014).

Gezien deze paradigmashift recent is, kregen begeleiders van peuters in de Vlaamse groepsopvang i.v.m. dit thema zelden de geschikte attitudes, kennis en vaardigheden mee uit hun opleiding (Sienaert, 2017a). Het Vlaamse beleid biedt tevens vooral praktische ondersteuning i.f.v. statische componenten van risico (Little, 2006), zoals een format voor risico-analyse van de fysieke omgeving (Sienaert, 2017b). De term ‘risico’ lijkt daarbij vanuit een negatieve connotatie benaderd te worden (als gevaar, verlies, dreiging; Sandseter, 2016), met bijhorende focus op risicovermijding en –minimalisering. Het ontbreekt aan handvaten om een aanbod te creëren i.f.v. het verhogen van de risicocompetentie van kinderen, en om dit aanbod gepast te begeleiden (dynamische componenten van risico). (Internationale) wetenschappelijke informatie (vaak Engelstalig) is bovendien beperkt omgezet in praktische tools en weinig toegankelijk voor begeleiders.

Methodologie

RePLAY Toddler is een ontwerponderzoek (design research; Stanford University Institute of Design, 2017; Saxe, 2008; Innovatiecentrum, z.j.). In nauwe samenwerking met 3 kinderdagverblijven ontwikkelen we een product dat door begeleiders daadwerkelijk als ondersteunend wordt ervaren bij het begeleiden van peuters tijdens risicovol spel.
Voorlopig lijkt het meest aangewezen product een praktische toolkit die inzetbaar is in de dagelijkse realiteit van begeleiders. Een boeiend spoor kan zijn om handvaten uit te werken voor het vormgeven van collegiale reflectie over (het begeleiden van) risicovol spel (Gill, 2016). De ingang daarvoor kan pedagogische documentatie zijn: videobeelden van de interactie tussen begeleider en peuter tijdens risicovol spel in de Vlaamse groepsopvang (Hostyn, I., persoonlijke communicatie, 12 januari 2017).

Ik wil meedoen! En nu?

Je engageren kan op verschillende momenten in het onderzoek, en met verschillende intensiteit: MINI - MEDI - MAXI.
Meld je hier aan.
Meer info vind je in onze partneroproep.

Update over onze trajecten (30/06/17):

Wegens grote interesse van niet-kinderbegeleiders stellen we het MINI-traject ook open voor pedagogisch coaches, verantwoordelijken, directeurs en andere geïnteresseerden.

Er hebben zich maar liefst 34 (!) voorzieningen tijdig aangemeld voor het MAXI-traject. Stuk voor stuk geëngageerde teams!

Uiteindelijk hebben we 3 diverse voorzieningen geselecteerd:

- Groepsopvang De Bubbels (o.l.v. Marijke Prieels, Gent)

- Groepsopvang Elfenbankje (o.l.v. Katrien Bouciqué, Gent)

- Groepsopvang De Kikker (o.l.v. Ann Seys, Zeebrugge)

We kijken uit naar een boeiende samenwerkingsperiode!

Update over onze trajecten (23/11/17):

verloop onderzoeksproject replay Toddler

De afgelopen maanden hebben we in ons onderzoeksproject RePLAY Toddler de Empathize-fase doorlopen. We deden observaties en bevragingen van kinderbegeleiders, pedagogisch coaches, verantwoordelijken en andere praktijkkenners. 

In de Define-fase bepaalden we de focus van het onderzoeksproject. We kwamen tot een lijst met prioritaire noden van begeleiders van peuters op vlak van risicovol spel.

In de huidige Ideate-fase kwamen we al tot het besluit dat we een toolbox over risicovol spel zullen ontwikkelen waarmee verantwoordelijken en begeleiders concreet aan de slag kunnen tijdens teammomenten en/of in de groep. En daarbij nemen we graag jouw stem mee! 

Kan jij vanuit je functie (als docent, vormingsmedewerker, verantwoordelijke, begeleider,...) inschatten welke tools, werkvormen, methodieken,... goed werken om kennis en vaardigheden bij te brengen aan begeleiders in de groepsopvang? Dan ben je erg welkom op onze brainstormsessie over de toolbox van RePLAY Toddler!

Wanneer? Woensdag 13/12/17 (12u-13u30).

Waar? Op een campus van Arteveldehogeschool (Sint-Amandsberg of Brusselsepoortstraat). Je krijgt kort vooraf een herinneringsmailtje met de precieze locatie. 

Hoe? Je kan je aanwezigheid bevestigen door volgend inschrijvingsformulier in te vullen (bij voorkeur tegen dinsdag 5/12/17).

Cadeautje! Deelnemers krijgen inzicht in de noden van begeleiders van peuters op vlak van risicovol spel, én er wordt lunch voorzien!

Werp je graag je kritische blik op enkele tools van onze toolbox? Dan mag je aansluiten bij onze tweede inspiratiesessie.

Wanneer? Woensdag 20/12/17 (9u-12u).

Waar? Op een campus van Arteveldehogeschool (Sint-Amandsberg of Brusselsepoortstraat). Je krijgt kort vooraf een herinneringsmailtje met de precieze locatie. 

Hoe? Je kan je aanwezigheid bevestigen door volgend inschrijvingsformulier in te vullen (bij voorkeur tegen dinsdag 5/12/17).

Cadeautje! Deelnemers krijgen als eersten zicht op de ontwikkelde tools, én er wordt lekkers voorzien!

Graag tot dan!

Het RePLAY-team

Referenties

Bertrands, E., Leyssens, L., Smets, L., & Vanderspikken, A. (2014). Risicocompetentie bij kinderen van 3 tot 8 jaar. Eindrapport 'Riscki', praktijkgericht wetenschappelijk onderzoek. Geraadpleegd op 16 december 2016 via http://riscki.khleuven.be/shared/content/bijlagen/EINDRAPPORT_PWO_projec...

Brussoni, M., Olsen, L. L., Pike, I., & Sleet, D. A. (2012). Risky Play and Children's Safety: Balancing Priorities for Optimal Child Development. Int. J. Environ. Res. Public Health, 9, 3131-3148. Geraadpleegd op 16 december 2016 via http://www.mdpi.com/1660-4601/9/9/3134/htm

Gill, T. (2016). Show or tell: How should educators and playworkers back up their real-time decisions about risk? Geraadpleegd op 3 januari 2017 via https://rethinkingchildhood.com/2016/05/25/educators-playworkers-decisio...

Innovatiecentrum (z.j.). Werkdocument Empathy Map. Geraadpleegd op 9 januari 2017 via www.innovatiecentrum.be/download.php?dl=38-JFOv0ULmBk  

Little, H., & Wyver, S. (2008). Outdoor play. Does avoiding the risks reduce the benefits? Australian Journal of Early Childhood, 33(2), 33-40. Geraadpleegd op 7 januari via http://www.earlychildhoodaustralia.org.au/wp-content/uploads/2014/06/AJE...

Sandseter, E. B. H. (2007). Categorising risky play - how can we identify risk-taking in children's play? European Early Childhood Education Research Journal, 15(2), 237-252. Geraadpleegd op 19 december 2016 via http://www.tandfonline.com/doi/pdf/10.1080/13502930701321733

Sandseter, E. B. H. (2011). Children's risky play in early childhood education and care. ChildLinks, 2011, (3), 2-6.  Geraadpleegd op 19 december 2016 via https://www.barnardos.ie/assets/files/publications/free/childlinks_body2...

Sandseter, E. B. H. (2016). Risky play? Adventurous play? Challenging play? Geraadpleegd op 20 december 2016 via https://ellenbeatehansensandseter.com/

Saxe, K. (2008). Design Thinking @ The Nueva School. Geraadpleegd op 8 januari 2017 via http://www.livebinders.com/media/get/MzE4MjcxMg

Sienaert, H. (2017a). RePLAY Toddler - Verkennende bevraging begeleiders peuters groepsopvang Onuitgegeven intern document]. Gent: Arteveldehogeschool.

Sienaert, H. (2017b). RePLAY Toddler - Verkennende literatuurstudie over risicovol spel in Vlaamse beleidsdocumenten [Onuitgegeven intern document]. Gent: Arteveldehogeschool.

Stanford University Institute of Design (2017). Use our methods. Geraadpleegd op 8 januari 2017 via http://dschool.stanford.edu/use-our-methods/