Volgens het Vlaamse woonzorgdecreet heeft een woonzorgcentrum de expliciete opdracht om de autonomie en de zelfverantwoordelijkheid van bewoners te stimuleren en hen een aangepast activiteitenaanbod aan te bieden met voldoende sociale contacten. Dat realiseren stelt zorgverleners voor een grote uitdaging. Het is in de dagelijkse praktijk immers niet zo eenvoudig om de autonomie, zelfverantwoordelijkheid en sociale contacten van bewoners te bevorderen door het activiteitenaanbod. 

Daarom startte in 2013 een praktijkgericht wetenschappelijk onderzoek aan de Arteveldehogeschool dat de focus legde op activiteiten in woonzorgcentra, en meer bepaald onderzoek deed naar betekenisvolle activiteiten. Het onderzoek had als doel: 

  • de maatschappelijk kwetsbare groep van bewoners van een woonzorgcentrum te ‘empoweren’ passend in de actuele visie en filosofie met betrekking tot ouderen en hen door betekenisvolle activiteiten te stimuleren naar hogere zelfredzaamheid, participatie en kwaliteit van leven,
  • een methodiek te ontwikkelen die zowel op microniveau (bewonersgebonden doelstelling) als op mesoniveau (kwaliteitszorg voor het woonzorgcentrum) aangewend kan worden om betekenisvolle activiteiten te realiseren,
  • vorming te organiseren over het thema en de methodiek,
  • organisaties te ondersteunen bij het implementeren van deze methodiek. 

Tijdens dit onderzoeksproject werd heel nauw samengewerkt met bewoners en zorgverleners. Beiden werden continu beschouwd als ervaringsdeskundigen en experten die een goed beeld konden geven van hoe ze betekenisvolle activiteiten wilden aanpakken in het woonzorgcentrum. Door steeds met hen samen te werken en te overleggen, verhoogde de maatschappelijke meerwaarde van het project en werd de Betekenisvolle Activiteiten Methode (BAM) ontwikkeld

ouderen betekenisvolle activiteiten

De inzichten werden neergeschreven in een praktijkgericht handboek voor zorgverleners. Hiermee kunnen zij betekenisvolle activiteiten voor bewoners van woonzorgcentra mogelijk maken.

Dit valorisatieproject vloeit voort uit de resultaten van de eerdere PWO projecten “Active Ageing in de woonzorgcentra (WZC)”, “Active Ageing in de WZC: Richtlijnontwikkeling ter bevordering van betekenisvolle activiteiten in een woonzorgcentrum” en “Shared Decision Making bij personen met dementie”.

 

 

Onderzoeksrealisaties en -publicaties

Praktijkgericht handboek

Cornelis, E., Vanbosseghem, R., Desmet, V., De Vriendt, P. (2018). Een multidisciplinaire en praktijkgerichte aanpak voor bewoners van woonzorgcentra. Brussel: Politeia uitgeverij.
ouderen betekenisvolle activiteiten