Aardrijkskunde
Leraar aardrijkskunde worden? Je bekijkt de wereld door een geografische bril. Waarom zijn er steeds vaker overstromingen in Vlaanderen? Wat is de relatie tussen China en het bedreigde Amazonewoud, en wat heeft dit te maken met klimaatverandering? Welke geopolitieke factoren spelen een rol in de oorlog Rusland-Oekraïne? Welke impact heeft deze oorlog op onze voedselvoorziening? Hoe duurzaam is onze voedselproductie eigenlijk?
De opleiding is voor dit onderwijsvak gratis te volgen als werkzoekende.
Wat houdt aardrijkskunde in?
In aardrijkskunde bekijken we wereld door een geografische bril en zoeken we antwoorden op dergelijke fascinerende vragen. We gebruiken hiervoor de verschillende onderdelen van het vak: een grote portie fysische aardrijkskunde (met geologie, geomorfologie, bodemkunde, weer-, klimaat- en vegetatiekunde en ook kosmografie), een nog grotere portie socio-economische aardrijkskunde (met landbouw-, industrie- en toeristische geografie, nederzetting- en stadsgeografie, bevolkings- en culturele geografie en welvaartsgeografie), flankerende inhouden uit cartografie, en dit alles in relatie tot duurzaamheid in milieugeografie.
We werken doorgaans interactief via oefeningen, brengen de wereld in ons vaklokaal binnen via heel wat aanschouwelijke ICT-tools en uiteraard trekken we er ook regelmatig op uit om terreinwerk te doen.
Je hebt geen specifieke voorkennis nodig; een brede algemene kennis en vooral interesse in de wereld rondom je des te meer.
Vakken
- Aardrijkskunde 1: Geografische oriëntatie (3 studiepunten)
- Aardrijkskunde 1: Fysische geografie (6 studiepunten)
- Aardrijkskunde 2: Inleiding socio-economische geografie (5 studiepunten)
- Aardrijkskunde 2: Milieugeografie (4 studiepunten)
- Aardrijkskunde 3: Socio-economische geografie (6 studiepunten)
- Aardrijkskunde 4: Geografisch onderzoek (6 studiepunten)
- Aardrijkskunde 5: Verdieping (3 studiepunten)
Met welke onderwijsvakken kan je aardrijkskunde combineren?
Je kan aardrijkskunde combineren met heel wat onderwijsvakken. Een goede combinatie is er zeker met de STEM-vakken biologie, natuurwetenschappen, fysica, wiskunde, informatica en techniek, en ook met socio-economische vakken zoals geschiedenis.
Gezien aardrijkskunde in de eerste graad b-stroom en tweede en derde graad arbeidsmarktfinaliteit opgenomen is in de onderwijsvakken maatschappelijke vorming (MAVO) en project algemene vakken (PAV), is combineren hiermee ook erg zinvol.
Ook de taalvakken Nederlands, Frans en Engels vormen een goede combinatie met aardrijkskunde, zeker in functie van CLIL-onderwijs.
Een financiële drempel mag geen belemmering zijn om te kiezen voor het onderwijsvak dat jou het best ligt. Als je problemen ervaart, raden we je aan om contact op te nemen met een medewerker van de studentenvoorzieningen. In sommige situaties kan de dienst je financieel ondersteunen. Lees hier meer over studietoelagen.
Welke kansen biedt aardrijkskunde jou op de arbeidsmarkt?
Lesbevoegdheden
Met je diploma van leraar aardrijkskunde zal je vooral aan de slag gaan als leraar aardrijkskunde in de eerste graad a- en b-stroom en tweede graad doorstroomfinaliteit en dubbele finaliteit van het secundair onderwijs. Leraar aardrijkskunde is immers een knelpuntberoep, dus de werkgelegenheid is groot.
Daarnaast kan je ook aan de slag als leraar maatschappelijke vorming (MAVO) en project algemene vakken (PAV) in het secundair onderwijs, dit in de eerste graad b-stroom en in de tweede en derde graad arbeidsmarktfinaliteit. Ook les aardrijkskunde geven in de derde graad doorstroomfinaliteit en dubbele finaliteit behoort tot de mogelijkheden, doordat er weinig masters geografie zijn.
Ten slotte kan je ook aan de slag als leraar aardrijkskunde in het volwassenonderwijs en als praktijklector aardrijkskunde in de lerarenopleiding.
Jobkansen buiten het onderwijs
Buiten het onderwijs kan je met je diploma van leraar aardrijkskunde terecht als educatief medewerker in diverse musea en diensten. Ook als natuurgids of medewerker in natuurgerichte diensten en als reisleider, gids of kantoormedewerker in een reisbureau of toeristische dienst zijn er jobkansen. Daarnaast zijn er ook enkele oud-studenten die als GIS-medewerkers aan de slag zijn bij bedrijven en gemeentelijke diensten, en als onderzoekers in milieugerichte bedrijven.
Stage en praktijkervaring
In je eerste jaar leer je vanuit het algemene vak Didactiek en Praktijk 1 de lespraktijk in het secundair onderwijs kennen, om zo je eerste stappen als toekomstig leraar aardrijkskunde te kunnen zetten. Je gaat hiervoor doorheen het academiejaar enkele vaste dagen op observatie- en participatiestage. Na een microteaching op de eigen campus geef je in het tweede semester ook zelfstandig enkele lessen aardrijkskunde in een secundaire school.
In het tweede jaar duik je dieper in je eigen vakgebieden. We focussen op vakdidactische groei, tijdens lessen en ondersteuning op de campus én met in elk semester een week observatie en twee weken stage op een secundaire school, waar je voor elk van je twee gekozen onderwijsvakken 5u per week voor de klas staat.
In het derde jaar loop je voor een langere tijd stage op een secundaire school. Na een week observatie en participatie geef je een 6-tal weken les in je beide onderwijsvakken, telkens voor 7u per vak per week. Daarnaast proef je van het dagelijkse schoolleven door extra verantwoordelijkheden binnen je school op te nemen.
Kosten voor onderwijsvak aardrijkskunde
Voor elk vak van aardrijkskunde in het eerste en tweede jaar van de opleiding gebruiken we, naast online leermateriaal dat via het digitale leerplatform ter beschikking wordt gesteld, een papieren syllabus. We verwachten dat je deze syllabi aankoopt.
Ook dien je een De Boeck-atlas aan te kopen, te gebruiken in meerdere vakken, en voor de vakken didactiek en praktijk aardrijkskunde is er het handboek ‘Vakdidactiek Aardrijkskunde’.
Daarnaast is er ook een kostprijs voor de verschillende studie-uitstappen en excursies die bij aardrijkskunde horen. Bij deze excursies gebruiken we ook heel wat toestellen, zoals kompas, GPS en bodemboor, maar deze hoef je niet aan te kopen. We hebben deze praktische materialen immers in ons vaklokaal ter beschikking.
Wil je nagaan of je recht hebt op studietoelagen of een financiële tussenkomst, Vlaams opleidingsverlof, steun via de VDAB of andere financiële steun voor professionals? Neem een kijkje op onze pagina over studievoorzieningen.
| Academiejaar | Totale kosten |
| Jaar 1 | € 102,17 |
| Jaar 2 | € 119,43 |
| Jaar 3 | € 0,00 |
Veelgestelde vragen
Moet ik uitgebreide topografische kennis hebben?
Als leerkracht aardrijkskunde is het belangrijk dat je over een degelijke topografische kennis beschikt, om zo geografische gebeurtenissen en processen te kunnen situeren. We verwachten dat je als leraar-in-opleiding een zekere basis al hebt, maar geen zorgen: we leren je hoe je je topokennis kan uitbreiden en grijpen hiertoe ook vele kansen aan tijdens de contactmomenten. Maar onthoud vooral: aardrijkskunde gaat over veel meer dan topografie alleen! De focus van het onderwijsvak ligt op het begrijpen van de fysische en socio-economische processen die de wereld rondom ons vormgeven, niét op ‘holle’ topografische kennis.
Moet ik een brede algemene kennis hebben?
Vele leerkrachten aardrijkskunde beschikken over een brede algemene kennis. In het vak maken we immers gebruik van tal van disciplines als hulpwetenschap, zoals natuurwetenschappen, geschiedenis, economie en wiskunde, wat ervoor zorgt dat je algemene kennis sterk verruimt. Als leraar-in-opleiding is het vooral belangrijk dat je over een brede interesse beschikt en open staat om geboeid te worden door een waaier aan inhouden.
Vele leraren aardrijkskunde zijn ook erg ICT-vaardig; er zijn dan ook heel wat ICT-tools die kunnen worden gebruikt om geografische processen te duiden. Maak je hierover zeker geen zorgen: we leren je deze tools doorheen de opleiding aan.
Ga ik ook buiten de campus aan de slag?
Uiteraard, in aardrijkskunde is de wereld immers je studieobject! Terreinwerk en studie-uitstappen vormen aldus belangrijk onderdeel van je opleiding. In het eerste jaar zijn er twee studiebezoeken en ook twee excursies gepland, en in het tweede jaar breiden we deze excursies uit tot een zestal dagen terreinwerk. We blijven hiervoor in België.
Wie graag buiten de landsgrenzen gaat, kan hiertoe voor een internationale stage kiezen in het derde opleidingsjaar.
Hoe wordt er geëvalueerd in aardrijkskunde?
We werken voor de meeste vakken van aardrijkskunde met een schriftelijk examen. Dit bestaat uit een waaier aan open en gesloten kennis-, inzichts- en toepassingsvragen. Je wordt hiertoe voorbereid via voorbeeldexamenvragen en opdrachten tijdens de contactmomenten.
Voor enkele vakken is er ook een werkstuk, zoals bijvoorbeeld het ontwerpen van een excursie.