Ga jij volgend schooljaar aan de slag met het geïntegreerde leerplan Natuur, Ruimte en Techniek, of met het nieuwe leerplan Geschiedenis? Zoek je inspiratie voor de aanpak van de nieuwe doelen rond krachten, duurzaamheid, onderzoekend leren of STEM? Ben je benieuwd naar hoe andere scholen vakoverschrijdend werken? Of wil je weten hoe je de burgerschapsdoelen kan realiseren in je geschiedenislessen?
 

Dan is deze studiedag zeker aan te raden! Via verschillende keuzesessies maak je kennis met concrete lesmaterialen, inspirerende praktijkvoorbeelden en noodzakelijke achtergronden voor deze twee leerplannen.

Programma

10u-10u30: Onthaal 
10u30-11u45: Keuzesessie 1
11u45-13u: Broodjeslunch
13u-14u15: Keuzesessie 2
14u15-15u: Afsluitend netwerkmoment

Inhoud

In het kader van het geïntegreerde leerplan Natuur, Ruimte en Techniek worden verschillende keuzesessies aangeboden. Je kunt twee verschillende sessies volgen. Er wordt niet gewerkt met voorkeuren; je inschrijving betekent dat je deze sessie kunt volgen. Opgelet: indien je kiest voor ‘Educatie voor duurzame ontwikkeling in je eigen lespraktijk’ of ‘Vakoverschrijdend werken in De Studio: een praktijkvoorbeeld’, dan kies je hiervoor zowel in de voor- als namiddag.

  1. Didactische insteken en lesmaterialen voor Natuur, Ruimte en TechniekSandra Dhooge (docent biologie en natuurwetenschappen, Arteveldehogeschool) & Lies Vandenbroele (docent aardrijkskunde, Arteveldehogeschool)
    In deze sessie presenteren we de resultaten van het onderzoeksproject ‘Collega’s maken de brug – onderzoekslijn Natuur, Ruimte en techniek’. De ontwikkelde didactische insteken en de bijhorende uitgewerkte concrete lesmaterialen worden voorgesteld en kunnen diepgaand verkend worden.
     
  2. Onderzoekend leren in Natuur, Ruimte en TechniekLies Devoldere (docent biologie en natuurwetenschappen, Arteveldehogeschool)
    In deze sessie wordt aandacht besteed aan het bereiken van de procedurele doelen rond de onderzoeksvaardigheden en in het bijzonder aan het formuleren van een onderzoeksvraag. Het nieuwe leerplan stelt immers dat leerlingen zelf een onderzoeksvraag moeten kunnen formuleren. Hoe ga je dit concreet realiseren? Aan de hand van praktijkvoorbeelden wordt geduid wanneer en hoe je leerlingen kan betrekken bij het beoordelen en opstellen van een goede onderzoeksvraag.
     
  3. Ontwikkelen van STEM-projecten voor de 1e graad S.O. via Teacher Design Teams Jan De Lange (docent fysica, Arteveldehogeschool)
    Samen met een aantal leerkrachten uit verschillende scholen worden momenteel STEM-projecten uitgewerkt voor de 1e graad S.O. Via een een intensieve begeleiding en de methodiek van design teams wordt er leermateriaal voor STEM ontwikkeld. De noden en verwachtingen van de scholen en leerkrachten zelf staan hierbij centraal. Het kader om STEM invulling te geven, maakt gebruik van vijf basispijlers: interdisciplinaire integratie, probleemgecentreerd leren, onderzoekend en ontwerpend leren en samenwerken. Tijdens deze workshop wordt dit kader kort toegelicht en worden de eerste ideeën en projecten vanuit de ontwikkelscholen voorgelegd. Er wordt van jou een actieve en constructieve feedback verwacht, in de geest van een design team waarbij we samen met leerkrachten op zoek gaan naar kwalitatief sterk en breed gedragen leermateriaal.
     
  4. Big Ideas, Great STEM: aan de slag met de nieuwe leerplannenJohn De Poorter (docent fysica, Arteveldehogeschool) & Jouri Van Landeghem (HoGent)
    Het nieuwe leerplan legt de nadruk op meer samenhang en meer keuzevrijheid voor de leerkracht. Deze ideeën stonden ook centraal in het project 'Big ideas, Great STEM’ dat ontwikkeld werd door de lerarenopleiding van Universiteit Gent, Arteveldehogeschool, HoGent en HoWest. Tijdens deze sessie maak je kennis met de tools ontwikkeld in dit project. Je leert de grote ideeën (big ideas) kennen die een fundament geven aan de verschillende wetenschapsdisciplines en je leert werken met vakoverschrijdende concepten zoals patronen, modellen, schaal, structuur en functie, die leerlingen helpen om zoals een wetenschapper te denken. Je ontdekt ook hoe deze tools kunnen helpen om lessen te structureren en om je te verdiepen in onderwerpen buiten je eigen vakgebied. We voorzien ook praktische voorbeelden die illustreren hoe je met deze tools aan de slag kan gaan in de eerste graad. 
     
  5. Educatie voor duurzame ontwikkeling in je eigen lespraktijk Bea Merckx & Thomas Remmerie (Arteveldehogeschool)
    ‘Genoeg voor altijd en voor iedereen’, een mooie gedachte waar je moeilijk iets op tegen kan hebben. Educatie voor duurzame ontwikkeling tracht hier onder meer naar te streven. Maar hoe bekom je dit nu? Hoe breng je leerlingen bij wat duurzame keuzes zijn, hoe maak je leerlingen warm om kritisch in dialoog te gaan over complexe problemen en hoe motiveer je hen om zelf een actieve bijdrage te geven aan de samenleving? In deze sessie ga je zelf aan de slag met concrete casussen, verschillende werkvormen en de drie principes (holisme, pluralisme en actie) die het duurzaamheidsdenken en -handelen bij leerlingen stimuleren – wat een doelstelling is in het nieuwe leerplan.
     
  6. Vakoverschrijdend co-teachen: een teamsportJan Boone & Sofie Van Landuyt (leerkrachten Don Bosco Sint-Denijs-Westrem)
    In deze sessie krijg je onze praktische ervaringen mee over twee jaar co-teaching binnen een vakoverschrijdende samenwerking in de derde graad TSO. In ons project linken we de vakken Nederlands, Frans, Engels, geschiedenis en aardrijkskunde aan elkaar waar mogelijk. We geven samen les, nemen samen de verantwoordelijkheid voor de leerlingen op en werken samen vakoverschrijdend lesmateriaal uit. Na een beknopte theoretische achtergrond uit de opleiding "Co-teaching in de praktijk" van Dian Fluijt, stellen we de werkwijze van hun project voor binnen een interactieve setting.
     
  7. Vakoverschrijdend werken in De Studio: een praktijkvoorbeeld - Lore De Haes & Kristof Brodeoux (leerkrachten De Studio, Oostende)
    In deze sessie laten we je proeven van hoe wij al drie jaar vakoverschrijdend werken in de eerste graad, vanuit het oogpunt van de leerkracht. We proberen je zin en houvast te geven om de theorie in praktijk om te zetten. Samen gaan we aan de slag met de leerplannen en didactische cahiers om stap voor stap een project op poten te zetten dat de leerinhouden zin geeft. Ondervind hoe je vanuit je eigen expertise en sterktes kan samenwerken met collega's om een sterk en gedragen kader te krijgen waarbinnen leerlingen gedifferentieerd (en gemotiveerd) tot leren kunnen komen. Uiteraard is er ook ruimte voor Q&A en delen we graag onze ervaringen en kennis i.v.m. valkuilen, soorten projecten, evaluatie... Opgelet: voor deze sessie breng je een een laptop mee.

In het kader van het leerplan Geschiedenis worden twee sessies ingericht, die elkaar opvolgen. Er is hierbij dus geen keuzemogelijkheid.

  1. Geschiedenis en burgerschap 1Joke Brackeva & Jan Van Schaftingen (docenten geschiedenis, Arteveldehogeschool)
    In deze sessie verkennen we de aandacht voor burgerzin in de nieuwe eindtermen en leerplannen geschiedenis. We gaan na in welke mate we in de lessen geschiedenis de brug kunnen slaan tussen heden en verleden. Vanuit een theoretische invalshoek geven we tips & tricks om actuele maatschappelijke ontwikkelingen en fenomenen op een zinvolle manier aan historische contexten te koppelen. Evengoed staan we stil bij de valkuil van een al te presentistische benadering van het verleden.
     
  2. Geschiedenis en burgerschap 2Joke Brackeva & Jan Van Schaftingen (docenten geschiedenis, Arteveldehogeschool)
    In deze sessie verkennen we de aandacht voor burgerzin in de nieuwe eindtermen en leerplannen geschiedenis. We gaan na in welke mate we in de lessen geschiedenis de brug kunnen slaan tussen heden en verleden. Vanuit een praktische invalshoek bouwen we een begrippenapparaat op waarmee relevante vergelijkingen tussen vandaag en het verleden mogelijk zijn. We geven beknopte historische duiding bij structuurbegrippen als democratie en onderdanen, en laten daarmee aanvoelen dat die begrippen in de loop der tijden een evoluerende invulling hebben gekend en vandaag een andere lading dekken dan vroeger het geval was.

Doelgroep

Deze navorming richt zich in eerste instantie tot leerkrachten natuurwetenschappen, aardrijkskunde, techniek en geschiedenis van de 1e graad a-stroom secundair onderwijs uit het Katholiek Onderwijs Vlaanderen. Zowel leerkrachten die aan de slag gaan met het geïntegreerde leerplan als met de afzonderlijke vakleerplannen zijn welkom. De doelen voor beide types leerplannen zijn immers dezelfde. Ook leerkrachten uit het gemeenschapsonderwijs die inspiratie willen opdoen omtrent onderzoekend leren, STEM, Big Ideas, e.d. kunnen zich inschrijven.