RePLAY 3-6: risicovol spelen bij kleuters

Zo veilig als nodig?

Kinderen zoeken spontaan uitdaging, en proberen graag dingen uit die nét iets moeilijker zijn dan wat ze kunnen. Daar komen ook risico's bij kijken... Hoe bied je uitdaging en garandeer je tegelijk de veiligheid van kinderen? Begeleiders en ouders vinden deze balans niet eenvoudig. Ze onderbreken spelende kinderen vaak uit veiligheidsoverwegingen of uit eigen schrik. 'Pas op!', 'Niet doen', 'Gevaarlijk' zijn woorden die ze snel in de mond nemen, ook wanneer kinderen intens spelen en er geen acuut of groot gevaar is. Daardoor beperken begeleiders en ouders vaak onbedoeld speelkansen voor kinderen. Ze missen dan de talloze voordelen van risicovol spelen:

  • risico's nemen is spannend en uitdagend,
  • kinderen krijgen meer kansen om creatief en oplossingsgericht te spelen,
  • ze bevinden zich op de grens van hun mogelijkheden,
  • kinderen overwinnen hun angst en hun zelfvertrouwen groeit,
  • ze leren doorzetten en bouwen aan hun veerkracht.

Kinderen leren dus een pak nieuwe vaardigheden. Een unieke meerwaarde, die je niet op andere manieren kan bekomen, is risicocompetentie: kinderen kunnen gevaren opmerken, durven risico's aangaan en kunnen er gepast mee omgaan.

The more risks you allow your children to take, the better they learn to take care of themselves - Roald Dahl, My Year

Professionals sensibiliseren en stimuleren 

We willen zicht krijgen op inspirerende voorbeelden van (het ondersteunen van) risicovol spelen, en op de hefbomen en belemmeringen die professionals, ouders en kleuters ervaren bij (het ondersteunen van) risicovol spelen. Daarom plannen we een grootschalige bevraging bij professionals (leerkrachten, begeleiders opvang en vrije tijd) die werken met kleuters, en bij ouders van kleuters. We verspreiden een online vragenlijst en organiseren aanvullend diepte-interviews met deze doelgroep én ons hoofdpersonage: de kleuters zelf! We verzamelen good practices van risicovol spelen bij kleuters: wat ondernemen de kinderen, en hoe ondersteunen professionals en ouders hen hierbij? 

We stimuleren het delen van filmpjes, foto's en artikels waarmee begeleiders uit diverse sectoren en ouders van baby's, peuters en kleuters elkaar inspireren.  Zo bereiken we een nog bredere doelgroep in het actuele debat over risicovol spelen.  Doorheen het project zullen we ook de bestaande online community rond 'risicovol spelen bij peuters' verbreden naar 'risicovol spelen bij jonge kinderen'.

En last but not least: we blijven het belang van risicovol spelen onder de aandacht brengen op beleidsniveau.