Hoe IoT-sensoren de retail veranderen: kansen en lessen uit een proefcase

We kwamen voor het eerst in contact met Wiliot via een congres van AIPIA (Active & Intelligent Packaging Industry Association) in Amsterdam. Daar werden de services van Wiliot gedemonstreerd met een live demo. Wiliot is een “sensing as a service” bedrijf dat de technologie achter geavanceerde batterijloze sensoren ontwikkelt en aanstuurt. Deze sensoren komen in de vorm van relatief goedkope, eenvoudige zelfklevende labels en worden ook wel ‘tags’ of ‘pixels’ genoemd. Zij gebruiken of (oogsten beter) radiosignalen uit de omgeving als energiebron. Deze energie is net voldoende om hun sensor chips te  kunnen voeden waarmee ze omgevingsdata verzamelen zoals temperatuur, vochtigheid en locatie van producten. 

Die verzamelde data wordt over een IoT-netwerk doorgestuurd naar hun cloudplatform. Daar wordt de ruwe informatie met behulp van machine learning en AI verwerkt tot waardevolle inzichten. Die data kan je dankzij hun webservice ophalen en gebruiken in eigen softwaretoepassingen. Het is dus meer dan alleen een sensor; Wiliot biedt een compleet ecosysteem dat continu leert en optimaliseert .

Voor retailers, en vooral voor KMO’s, biedt deze technologie toch wel kansen: 

• Efficiënter voorraadbeheer: Weten wat er op voorraad is en waar producten zich bevinden, maakt het makkelijker om snel in te spelen op tekorten of overschotten. 
• Verminderen van verspilling: Door temperatuur en houdbaarheid te monitoren, kunnen winkels voedselverspilling en kwaliteitsverlies verminderen. 
• Betere klantbeleving: Realtime informatie helpt klanten sneller te vinden wat ze nodig hebben, wat hun winkelervaring verbetert. 

Deze technologie bewijst vooral zijn nut bij het volgen van producten door de hele supply chain. Denk aan toepassingen zoals slimme verpakkingen voor luxeproducten, geneesmiddelen of bederfelijke voedingsmiddelen. Wiliot-tags maken het mogelijk om elk onderdeel van de keten te monitoren en inzichten te bieden die retailers helpen om hun processen te optimaliseren en automatiseren. Die data kan ook voor eindconsumenten interessant zijn als je hen meer transparantie wil geven over de omstandigheden waarmee producten tot bij hen kwamen. 

De voordelen van Wiliot leken alvast veelbelovend, dus wilden we testen hoe eenvoudig het is om deze technologie in de praktijk te implementeren. Om dit te onderzoeken, hebben we een gesloten ecosysteem opgezet op één van onze campussen. 

Dit ecosysteem bestond uit de volgende componenten: 

• Pixels: Slimme labels die op verpakkingen kunnen worden aangebracht en verantwoordelijk zijn voor het verzamelen van data. 
• Bridges: Stations uitgerust met onder andere Bluetooth, die een dubbele functie hebben. Ze voorzien de Wiliot-pixels van energie en ontvangen tegelijkertijd de ruwe data van de pixels binnen hun netwerk. 
• Gateways: Verbonden met zowel het internet als de Bridges. Zij zorgen voor de communicatie met de cloudomgeving van Wiliot, zodat de verzamelde data kan worden opgehaald. 

Om de supply chain te simuleren, plaatsten we bridges op verschillende locaties binnen de campus. In een echte keten zouden deze locaties bijvoorbeeld productie- en distributiecentra of winkels kunnen zijn. De pixels werden bevestigd aan sleutelkoorden van deelnemers aan een onderzoeksevenement. Hun bewegingen door de campus simuleerden het transport van een product door de keten.  

Daarnaast ontwikkelden we ook een dashboard waarmee we de verzamelde data in real-time konden monitoren. Deze configuratie maakte het mogelijk om de sensoren van de Wiliot-tags effectief te laten communiceren met het netwerk, wat cruciaal was voor succesvolle datacaptatie. 

Door deze combinatie van hardware en software konden we real-time data verzamelen, analyseren en visualiseren. Dit gaf ons waardevolle inzichten in de effectiviteit van de opstelling en de prestaties van het systeem in een realistische omgeving.  

1. Locatiegegevens zijn beperkt: De pixels geven alleen aan met welke bridge ze verbonden zijn, wat betekent dat de exacte route van een product niet te volgen is. De locatie van elke bridge is steeds gekend, want die verplaatst zich niet. 
2. Stabiel netwerk is essentieel: Wij gebruikten in onze proefopstelling smartphones en tablets als gateways via de app van Wiliot. Deze bleek echter onbetrouwbaar. De bluetooth-verbinding werd verbroken zodra het apparaat in stand-by ging. Er zijn ook dedicated gateways, maar die vereisen behoorlijk wat IT-kennis om die te verbinden binnen een gesloten corporate netwerk. 
3. Opstelling is cruciaal: De pixels moeten zich behoorlijk dicht bij de bridges bevinden (≤ 2 meter) in een bepaalde oriëntatie. Kleine afwijkingen kunnen de betrouwbaarheid van de verbinding verminderen. 
4. Meer tags en bridges, betere verbinding: Meer sensoren verhoogt de betrouwbaarheid door een hogere kans op verbinding. Dit resulteert wel in een duurder kostenplaatje. 
5. Technologie is veelbelovend maar nog onvolwassen: De reikwijdte en consistentie van het systeem zijn beperkt. De documentatie en community was op het moment van onze proefcase instabiel, wat de implementatie bemoeilijkt. 

De Wiliot-pixels zijn met een prijs van €0,10 per stuk relatief goedkoop, vooral voor toepassing op secundaire verpakkingen of luxeproducten. Echter, ze werken uitsluitend binnen het gesloten Wiliot-ecosysteem. Dit betekent dat aanvullende investeringen nodig zijn in de bijbehorende Bridges, Gateways en software om de verzamelde data te kunnen verwerken. 

Bovendien is deze technologie alleen effectief als alle stakeholders binnen de volledige supply chain meewerken en de oplossing omarmen. Zonder brede adoptie verliest de data voor bijvoorbeeld een retailer veel van haar waarde. Hierdoor wordt het systeem pas echt rendabel wanneer het op grote schaal binnen de supply chain wordt geaccepteerd. 

Onze conclusie? Wiliot biedt een veelbelovende technologie die efficiënter voorraadbeheer, minder verspilling en een betere klantbeleving mogelijk maakt. De implementatie blijft echter een uitdaging, vooral voor KMO’s en retailers met beperkte middelen.