Nieuwe Europese verpakkingsregels: wat verandert er straks voor de consument?
16/02/2026
De PPWR (Packaging and Packaging Waste Regulation) is vandaag een actueel onderwerp voor iedereen die professioneel met verpakkingen bezig is. Maar de impact van deze wetgeving zal zich op korte termijn ook vertalen naar het dagelijkse leven van burgers. Onderzoeker Bart Calis legt beknopt uit wat deze nieuwe regelgeving inhoudt en waarom ze zo belangrijk is.
Op weg naar een klimaatneutraal Europa
Europa heeft de ambitie om tegen 2050 klimaatneutraal te zijn. Om dat te bereiken, werkt de Europese Unie samen met de verschillende industriesectoren, waaronder de verpakkingssector. Een belangrijke mijlpaal daarbij is de doelstelling dat tegen 2030 alle verpakkingen recycleerbaar of herbruikbaar moeten zijn. Maar daar stopt het niet: de PPWR bevat een breed pakket aan maatregelen die het hele verpakkingslandschap zullen hervormen.
Van lineaire naar circulaire economie
De nieuwe wetgeving is duidelijk geïnspireerd op de principes van de circulaire economie. Vandaag zijn verpakkingen nog vaak een typisch voorbeeld van een lineair systeem: grondstoffen zoals hout en aardolie worden ontgonnen, verwerkt tot kartonnen of plastic verpakkingen en na éénmalig gebruik weggegooid. In veel landen worden deze verpakkingen nog steeds verbrand of gestort.
In een circulaire economie proberen we het gebruik van nieuwe grondstoffen maximaal te beperken en materialen zo lang mogelijk in omloop te houden. Het doel is om producten en materialen meerdere levenscycli te geven. Voor verpakkingen vertaalt zich dat in drie centrale ontwerpstrategieën:
Reduce: verpakkingen vermijden of ontwerpen met minder (en minder verschillende) materialen.
Reuse: verpakkingen hergebruiken.
Recycle: verpakkingen zo ontwerpen dat ze kunnen worden afgebroken tot zuivere materialen voor nieuwe toepassingen.
Tien belangrijke actiepunten uit de PPWR:
1. Europa pakt het onoverzichtelijke aanbod aan verpakkingssoorten aan. Vanaf 2026 moeten verpakkingsfabrikanten hun verpakkingen registreren. In een latere fase geldt deze verplichting ook voor producenten die verpakte producten op de markt brengen. Dit creëert een duidelijker kader voor afstemming en opvolging.
2. Met de ‘Design to Recycle’-regels moeten alle verpakkingen tegen 2030 recycleerbaar zijn, maar bovendien in de jaren erop steeds efficiënter.
3. Tegen 2029 moet 90% van de eenmalige drankverpakkingen (zoals PET-flessen en blikjes) worden ingezameld en gerecycleerd. Europa schuift statiegeldsystemen naar voren; België wil aantonen dat de blauwe PMD-zak een volwaardig alternatief kan zijn.
4. Het gebruik van plastic uit fossiele grondstof wordt teruggedrongen door een verplicht minimumaandeel gerecycleerde inhoud in plastic verpakkingen vanaf 2030.
5. Het aandeel herbruikbare verpakkingen moet fors stijgen. Supermarkten zullen ruimte moeten voorzien voor herbruiksystemen. Lidstaten krijgen concrete streefcijfers, zoals bijvoorbeeld 10% herbruikbare groepsverpakkingen en drankverpakkingen tegen 2030.
6. Consumenten krijgen duidelijkere en uniforme sorteerinstructies en logo’s op alle verpakkingen in Europa vanaf 2030.
7. Een verpakking moet ontworpen worden zodat het volume en gewicht minimaal is tegen 2030. E-commerce- en verzendverpakkingen mogen maximaal 50% lege ruimte bevatten.
8. Overbodige en niet-noodzakelijke verpakkingen worden beperkt of verboden. Lidstaten moeten de hoeveelheid verpakkingsafval verminderen: -5% tegen 2030, -10% tegen 2035 en -15% tegen 2040.
9. Producenten betalen een bijdrage voor de verwerking van verpakkingsafval. Deze bijdrage wordt in België nu al afgestemd op de duurzaamheid en recycleerbaarheid van de verpakking. Dit systeem wordt vanaf 2029 in heel Europa ingevoerd.
10. Vanaf 2027 moeten afhaalrestaurants systematisch inzetten op hergebruik door verpakkingen die de consument zelf meebrengt te aanvaarden en herbruikbare alternatieven aan te bieden.