Grensoverschrijdend gedrag
Arteveldehogeschool streeft naar een stimulerende en veilige leer- en werkomgeving waar iedereen zich kan ontplooien en waar er geen plaats is voor grensoverschrijdend gedrag. We willen dergelijk gedrag dan ook zoveel mogelijk voorkomen maar als het zich toch voordoet, willen we dit op een professionele en passende manier aanpakken.
Van studenten, medewerkers en iedereen die het leerproces ondersteunt, verwachten we respectvol gedrag en het naleven van elkaars grenzen – zowel binnen als buiten de hogeschool. Dit geldt ook tijdens activiteiten zoals stages, studie-uitstappen en activiteiten van studentenverenigingen. Onze gedragscode ter preventie van grensoverschrijdend gedrag biedt een duidelijk kader voor een respectvolle en professionele omgang met elkaar. Bij het intern meldpunt grensoverschrijdend gedrag kan je advies vragen en gedrag melden.
Wat is grensoverschrijdend gedrag?
Grensoverschrijdend gedrag is gedrag dat persoonlijke of algemeen geldende waarden en normen schendt, grenzen overschrijdt en schade toebrengt of dreigt toe te brengen. Het kan gaan om verbale of fysieke agressie, pesterijen, ongewenst seksueel gedrag of discriminatie bijvoorbeeld omwille van ras, leeftijd, of gender. Ook machtsmisbruik is een vorm van grensoverschrijdend gedrag.
Wat zijn pesterijen?
Onder pesten begrijpen we:
- Meerdere gelijkaardige of uiteenlopende gedragingen
- Binnen of buiten Arteveldehogeschool
- Die herhaaldelijk en gedurende een bepaalde tijd gebeuren
Die tot doel of gevolg hebben dat
- De persoonlijkheid, de waardigheid of de fysieke of psychische integriteit van een student of medewerker wordt aangetast
- Of dat een bedreigende, vijandige, beledigende, vernederende of kwetsende omgeving wordt gecreëerd.
Pestgedrag kan zich uiten in:
- Verbaal pesten: roddelen, het geven van kwetsende opmerkingen, iemand uitlachen, …
- Non-verbaal pesten: een individu of groep negeren of uitsluiten, iemand informatie onthouden, …
- Materieel pesten: spullen verbergen of beschadigen, …
Wat is ongewenst seksueel gedrag?
Ongewenst seksueel gedrag is:
- Elke vorm van ongewenst verbaal, non-verbaal of lichamelijk gedrag met een seksuele connotatie
- Dat als doel of gevolg heeft dat
- De waardigheid van een persoon wordt aangetast
- Of dat een bedreigende, vijandige, beledigende, vernederende of kwetsende omgeving wordt gecreëerd.
Voorbeelden zijn:
- Verbaal ongewenst seksueel gedrag: seksueel getinte grapjes, een compromitterend voorstel doen, seksueel getinte berichtjes sturen, …
- Non-verbaal ongewenst seksueel gedrag: obscene gebaren, iemand op een seksuele manier aanstaren, …
- Fysiek ongewenst seksueel gedrag: ongewenste aanrakingen, …
Wat is geweld?
Geweld is elke feitelijkheid waarbij een student of personeelslid psychisch of fysiek wordt bedreigd of aangevallen binnen een werksituatie of onderwijscontext in het hoger onderwijs.
Het kan gaan over
- verbaal geweld: vloeken, schelden, roepen, …
- fysiek geweld: slaan, schoppen, duwen, …
- bedreigingen: de doorgang versperren, dreigende taal gebruiken, …
Wat is machtsmisbruik?
Bij machtsmisbruik wordt er op een intimiderende, manipulerende of gewelddadige wijze gebruik gemaakt van de positie en bevoegdheden ten koste van degene(n) tot wie een vertrouwens- en/of gezagsrelatie bestaat.
Wat is discriminatie?
Discriminatie omvat alle uitspraken, handelingen of beslissingen die beledigend zijn omwille van:
- nationaliteit
- een vermeend ras
- de huidskleur
- de afkomst of de nationale of etnische afstamming
- de leeftijd
- de seksuele geaardheid
- de godsdienstige of filosofische overtuiging
- een handicap
- het geslacht en de ermee gepaarde criteria zoals zwangerschap, bevalling en moederschap, of verder de verandering van geslacht
- de genderidentiteit en de genderexpressie
- de burgerlijke stand
- de geboorte
- de fortuin
- de politieke overtuiging
- de taal
- de huidige of toekomstige gezondheidstoestand
- een lichamelijk of genetisch kenmerk
- de sociale afkomst
- de syndicale overtuiging van de persoon
Wat kan je doen als je geconfronteerd wordt met grensoverschrijdend gedrag?
Als jouw grenzen overschreden worden, mag je dit aangeven door het gedrag te benoemen dat je als grensoverschrijdend ervaart. Soms lukt het niet om passend te reageren bijvoorbeeld omdat je schrikt van het gedrag of niet goed weet hoe je passend kan reageren. De hogeschool biedt vorming aan over hoe je kan omgaan met grensoverschrijdend of agressief gedrag. Ook als je getuige bent van grensoverschrijdend gedrag, kan je helpen. Tijdens een omstaanderstraining of bystander training krijg je handvaten om passend te reageren als je grensoverschrijdend gedrag ziet gebeuren.
Je kan grensoverschrijdend gedrag ook melden bij het Intern Meldpunt Grensoverschrijdend Gedrag waar je hulp en ondersteuning kan krijgen.
Intern Meldpunt Grensoverschrijdend Gedrag
Als je grensoverschrijdend gedrag ervaart, kan je terecht bij de vertrouwenspersoon van het Intern Meldpunt Grensoverschrijdend Gedrag. De vertrouwenspersoon zal jou adviseren en ondersteunen in een vertrouwelijk gesprek.
Ook als je getuige bent van grensoverschrijdend gedrag of je denkt zelf iemands grenzen overschreden te hebben, kan je bij de vertrouwenspersoon aankloppen voor een gesprek of advies. Alle gesprekken vallen onder het beroepsgeheim en zijn dus vertrouwelijk.
Verloop van een melding van grensoverschrijdend gedrag
Gesprek
Wanneer je contact opneemt met het intern meldpunt, kom je bij de vertrouwenspersoon terecht. Zo garanderen we de vertrouwelijkheid van je vraag of melding. Na de melding neemt de vertrouwenspersoon contact met je op om een afspraak vast te leggen voor een gesprek en dit binnen de tien kalenderdagen. Dit gesprek kan op één van de campussen van de hogeschool doorgaan of online via Teams.
Mogelijke stappen
Tijdens dit gesprek wordt er naar jou geluisterd, krijg je advies, word je ondersteund en wordt er besproken welke stappen jij verder wenst te zetten. Je kan ervoor kiezen om het grensoverschrijdend gedrag te melden zondermeer. Het probleem kan ook door de vertrouwenspersoon bij een andere persoon aangekaart worden, al dan niet anoniem, bijvoorbeeld bij het opleidingshoofd of bij een leidinggevende.
De vertrouwenspersoon kan de persoon waarover de melding van grensoverschrijdend gedrag gaat, aanspreken of er kan bemiddeld worden tussen jou en deze persoon. Je kan ook doorverwezen worden voor passende ondersteuning of begeleiding.
Tuchtinstantie
De tuchtinstantie kan op de hoogte gesteld worden door de vertrouwenspersoon bij een situatie die een acuut risico inhoudt voor studenten of medewerkers, of als er al meerdere meldingen over dezelfde persoon zijn. De informatie die naar de tuchtinstantie gaat, kan anoniem zijn. Jouw naam hoeft dus niet doorgegeven worden. De tuchtinstantie kan ordemaatregelen en/of tuchtsancties nemen tegenover de betrokken persoon.
Centraal register
Alle meldingen, zowel van studenten als van personeel, worden in een Centraal Register opgenomen. Dit register is er om recidive te kunnen vaststellen en aan te pakken. Als je dit wenst kan registratie in het register anoniem gebeuren. In dat register wordt een gedateerde omschrijving van de feiten opgenomen evenals de naam van de persoon waarover de melding gaat.
En daarna?
Afhankelijk van welke stappen er gezet zijn, kunnen er verdere gesprekken plaatsvinden, kan de tuchtinstantie de feiten onderzoeken of kan jij de gepaste ondersteuning krijgen. Wanneer er verdere stappen ondernomen werden, word je geïnformeerd over het verloop. Een melding van grensoverschrijdend gedrag is dus maatwerk waar jij zoveel mogelijk de regie hebt en waarbij je ondersteund wordt door experten.
Als er meerdere meldingen van grensoverschrijdend gedrag zijn, kan de vertrouwenspersoon zelf beslissen om actie te ondernemen zodat de situatie aangepakt wordt. Deed je eerder melding, dan wordt je op de hoogte gehouden van het verloop.
Preventie van grensoverschrijdend gedrag
De hogeschool zet alles in het werk om grensoverschrijdend gedrag te voorkomen. Voor medewerkers wordt er vorming aangeboden zoals verbindende communicatie, het geven en ontvangen van feedback en omgaan met stress. Ook de omstaandertraining zit in het vormingsaanbod, net als omgaan met grensoverschrijdend en agressief gedrag. Voor studenten wordt er ingezet op een caring community en worden er poortwachtertrainingen aangeboden.
Contacteer het intern meldpunt grensoverschrijdend gedrag
Wil je grensoverschrijdend gedrag melden of heb je verdere vragen, dan kan je steeds in alle vertrouwelijkheid de vertrouwenspersoon Griet Pennewaert contacteren via haar e-mailadres griet.pennewaert@arteveldehs.be of via Teams.
Waar kan je nog terecht?
Je kan er voor kiezen om grensoverschrijdend gedrag niet intern te melden maar extern bij het Vlaams Meldpunt Grensoverschrijdend Gedrag. Je vindt meer informatie over de werking van het meldpunt en de contactmogelijkheden op hun website.
Daarnaast kan je ook terecht bij
- Zorgcentra na seksueel geweld: hier kan je terecht voor medische en psychische zorg, sporenonderzoek, neerleggen van een klacht en opvolging na seksueel geweld.
- Tele-onthaal biedt een helpend gesprek aan iedereen die er nood aan heeft, telefonisch (tel. 106) of chat.
- 1712 is een hulplijn voor vragen over geweld, misbruik en kindermishandeling: telefonisch (tel. 1712) en via chat.
- CAW (Centrum Algemeen Welzijnswerk) dienst slachtofferhulp biedt ondersteuning bij de verwerking van schokkende gebeurtenissen
- Politie: je kan klacht indienen bij de politie als je slachtoffer bent van strafbare feiten