Arteveldehogeschool pleit mee voor structurele versterking STEM-onderwijs

iSTEM is een samenwerkingsverband van KU Leuven, Universiteit Antwerpen, Universiteit Gent, Vrije Universiteit Brussel, Associatie Universiteit-Hogescholen Limburg, en de hogescholen Arteveldehogeschool, Karel de Grote, Thomas More, UCLL en STEM Steunpunt BXL. Het consortium ondersteunt scholen in het secundair onderwijs bij de uitwerking van kwalitatief STEM-onderwijs en werkt nauw samen met het parallel lopende project ‘STEM voor de Basis’ voor het lager onderwijs.

Tijdens hun studiedag in Technopolis, op 26 november, toonden iSTEM en STEM voor de Basis – samen met scholen, onderzoekers en bedrijven – hoe een kennisrijke en geïntegreerde STEM-aanpak concreet vorm krijgt op de klaspraktijk. De studiedag, die jaarlijks meer dan honderd leerkrachten aantrekt, vormt het hoogtepunt van de iSTEM-werking. Deelnemers konden er kiezen uit didactische STEM-sessies, maar ook workshops met richtlijnen voor STEM-infrastructuur en over de implementatie van taal, AI en computationeel denken in het STEM-onderwijs. De dag bood ook ruimte voor inspirerend lesmateriaal uitgewerkt met en door scholen.

Van theoretische kennis tot maatschappelijke relevantie

iSTEM vertrekt vanuit een stevige vakinhoudelijke basis in wetenschap, wiskunde, techniek en engineering. Onderzoek toont namelijk aan dat hogere denkvaardigheden pas kunnen groeien als leerlingen voldoende kennis hebben. Goed STEM-onderwijs gaat volgens de initiatiefnemers een stap verder en verbindt die kennis over de grenzen van de vakken heen in betekenisvolle opdrachten. 

Leerlingen leren bijvoorbeeld niet alleen wat begrippen zoals sinus en cosinus betekenen, maar ontdekken ook hoe ze die kennis kunnen inzetten om problemen op te lossen, bijvoorbeeld voor de beveiliging van een museum. Zo groeit kennis uit tot inzicht, blijft leerstof beter hangen en wordt ze maatschappelijk relevant.

Scholen ontwikkelen eigen STEM-visie

De nood aan een doordachte, duurzame aanpak binnen het STEM-onderwijs is bovendien hoog. Uit de STEM-monitor 2025 blijkt dat slechts 36,4% van de leerlingen in het secundair een STEM-richting kiest. Tegelijk worden steeds meer STEM-jobs knelpuntberoepen.

iSTEM ziet de oplossing niet in extra promotie, kant-en-klare lespakketten of bijkomende onderwijstechnologie, maar in een fundamentele kwaliteitsboost. Het project ondersteunt secundaire scholen bij de uitwerking van duurzaam STEM-onderwijs en vertrekt daarbij vanuit de vragen en context van de school. Intensieve dialoog staat centraal: de school ontwikkelt zelf een gedragen en haalbare STEM-visie. Multidisciplinaire leerkrachtenteams leren zo de STEM-minimumdoelen om te zetten naar betekenisvolle leeractiviteiten voor hun klas.

“STEM is meer dan lesmateriaal”, zegt Jan De Lange, onderzoeker iSTEM en docent fysica in de Educatieve Bachelor Secundair Onderwijs aan Arteveldehogeschool. Samen met de iSTEM-cel coacht hij al sinds 2019 verschillende leerkrachtenteams in Vlaanderen. “STEM gaat over samenwerken tussen leerkrachten, over organiseren op schoolniveau, over zoeken naar innovaties en veranderingen. We doen dat vooral op een manier die haalbaar en implementeerbaar is voor de leerkrachten zelf.”

Ook de lerarenopleiding aan Arteveldehogeschool is iSTEM volop aan het inbedden. Zo werken studenten aan verschillende iSTEM-projecten en zijn de STEM-vakken gebaseerd op de vernieuwde aanpak.

Vlaamse STEM-agenda 2030

Dat die aanpak werkt, toont ook onderzoek. De eerste resultaten van een langlopende studie van Edubron (UA) wijzen erop dat leerkrachten na deelname aan iSTEM-trajecten vakoverschrijdend werken, leerlingen beter begeleiden in probleemoplossend denken en zich competenter voelen. Ook maanden na afloop van zo’n traject geven leerkrachten aan dat ze zich zelfverzekerder voelen in het implementeren van STEM-onderwijs in hun klas.

Daarnaast bouwt iSTEM bruggen naar de arbeidsmarkt. In samenwerking met bedrijven zoals BASF en Nokia wordt bedrijfsinput vertaald naar lesmateriaal dat past binnen de STEM-minimumdoelen. Zo wordt samenwerking met bedrijven meer dan een eenmalige activiteit: het wordt een structureel onderdeel van het schoolbeleid.

Met coaching, nascholing en een studiedag versterkt iSTEM jaarlijks meer dan 1.000 leerkrachten en tientallen scholen in hun STEM-werking. Daarmee draagt het consortium rechtstreeks bij aan de doelstellingen van de Vlaamse STEM-agenda 2030.