Uniek in Vlaanderen: opleiding Erfgoedregistratie start deze maand

De digitale transitie in de Vlaamse erfgoedsector is volop bezig. Duizenden erfgoedstukken, van foto’s, schilderijen en manuscripten tot gebouwen, funerair erfgoed en standbeelden, wachten op een basis- of uitgebreide registratie. Momenteel ontbreekt het aan goed opgeleide professionals om die collecties op een duurzame manier digitaal vast te leggen. 

“Onze sector heeft nood aan mensen met de juiste kennis en competenties”, zegt Tine Hermans, adviseur behoud en beheer bij FARO, het Vlaams steunpunt voor cultureel erfgoed. “Het digitaliseringsproces van erfgoed is erg arbeidsintensief en bovendien nooit af: voortdurend komen er nieuwe stukken en data bij. De al ingevoerde gegevens hebben ook af en toe opschoning nodig. Erfgoedregistrators vertalen digitale evoluties naar concrete acties op maat van hun organisatie en coachen vaak vrijwilligers om achterstanden weg te werken.”

Veelzijdige opleiding voor veelzijdig beroep

In twee jaar tijd leren studenten hoe ze erfgoedobjecten digitaal documenteren, van inhoudelijke beschrijvingen tot complexe metadatastructuren. Ze duiken in onderwerpen zoals thesaurusbeheer, linked open data, digitale duurzaamheid en juridische aspecten van erfgoedinformatie. 

“Ze maken alle kennis en praktische info over objecten en collecties toegankelijk”, zegt Hermans nog. “Omdat een erfgoedregistrator van alle markten thuis is, is deze nieuwe afstudeerrichting een waardevolle en broodnodige toevoeging aan het opleidingsaanbod.”

Praktijkgericht en sterk verankerd in werkveld

Dat zegt ook Patrick Vanden Berghe, relatiebeheerder bij Informatiebeheer aan Arteveldehogeschool. “Musea, erfgoedinstellingen en -organisaties worden met steeds meer data geconfronteerd, die bovendien door een steeds groter publiek opgevraagd worden: wetenschappers, heemkundige kringen, hobbygenealogen die in hun familiegeschiedenis duiken … Als opleiding krijgen we ook meer en meer vragen van de sector die daarover gaan. Erfgoedregistrators maken dat die data goed gestructureerd, vindbaar en bruikbaar zijn.”

Het standaardtraject, waarvoor geen voorkennis vereist is, duurt twee jaar. Na een eerste gemeenschappelijk jaar, waarin studenten kennismaken met de ruime informatiesector, kiezen ze in het tweede jaar hun specialisatie: erfgoedregistratie, bibliotheek of archief. Zoals in elke graduaatsopleiding ligt een sterke nadruk op praktijk en werkplekleren. Arteveldehogeschool werkt daarvoor nauw samen met musea en andere erfgoedorganisaties uit heel Vlaanderen. Momenteel telt de opleiding Informatiebeheer, de enige in Vlaanderen, al ruim 100 studenten. 

Het academiejaar 2025-26 start op 22 september.