Sterke netwerken maken sterke starters. Een sterk professioneel netwerk op school wordt gelinkt aan een hogere jobtevredenheid en mindere jobuitval. Het ondersteunen van startende leerkrachten in het uitbouwen van een professioneel netwerk behoort dan ook tot één van de taken in de aanvangsbegeleiding op school. Hoe ondersteun je als mentor, beleidsmedewerker, schoolteam startende leerkrachten? Wat kan je als starter zelf doen in de uitbouw van jouw netwerk? Als output van dit Praktijkgericht Wetenschappelijk Onderzoek werd er een toolbox ontwikkeld in samenwerking met mentoren, startende leerkrachten, directeurs uit het secundair onderwijs. Hierin staan tips en tricks die jij vanuit jouw specifieke rol (mentor, starter, directeur/beleidsmedewerker) kan gebruiken om starters te ondersteunen in de uitbouw van het professioneel netwerk op school.
Sterke netwerken - sterke starters!
Sterk in je netwerk? Sterk in je werk!
Ook al heb je als leerkracht een sociaal beroep, je kan niet verwachten dat elke starter dezelfde durf heeft of noodzaak voelt om contact te leggen met anderen.
Wist je dat... de sterkte van een professioneel netwerk op school een invloed heeft op jobuitval?
Leerkrachten met een sterk professioneel netwerk op school vallen minder snel uit dan leerkrachten wiens netwerk minder sterk uitgebouwd is (Ooghe, et al. 2013). Een sterk netwerk waarbij leerkrachten wederzijds beroep kunnen doen op elkaars expertise, bij elkaar terecht kunnen bij problemen, kunnen ventileren over de job,… zorgt voor immers voor een grotere jobtevredenheid en motivatie en versterkt het geloof in eigen kunnen. (Europese commissie, 2013; Meredith et al, 2017).
Het is dan ook een logisch gevolg dat het ondersteunen van startende leerkrachten in het vormen van hun professioneel netwerk een onderdeel wordt van aanvangsbegeleiding.
Een netwerk op school opbouwen, Wiens verantwoordelijkheid?
De mentor op school is de brugfiguur. Hij brengt leerkrachten (starters en anciens) met elkaar in contact, kent de sterktes en moeilijkheden van de starters bij netwerkopbouw en gaat in gesprek met de directie over welke elementen op school (uurrooster, inrichting leraarskamer,...) netwerkopbouw kunnen versterken of net kunnen belemmeren.
Als ik merk dat sommige leerkrachten uit de boot vallen bij gesprekken en groepsvorming, bespreek ik dat met de directeur en durf ik nadien de leraarskamer wel eens te herschikken in een kring zodat een andere gespreksdynamiek tot stand komt.
Het schoolteam. Een open en toegankelijke schoolcultuur waar ervaringen, ideeën, tips, materiaal gedeeld wordt is een basisvoorwaarde om een netwerk te kunnen opbouwen als starter.
Ik vind het een open school met een open communicatie. Je kan bij iedereen terecht, je voelt je niet beperkt. Het is een gemoedelijke school, alles mag maar moet niet. Op vorige school was dit: je moet dit of je hoort er niet bij. Hier mag je meer kiezen wat je doet.
De directeur. Hij faciliteert de structurele omkadering op school (uurrooster, leraarskamer, klaslokalen etc.) en werkt samen met het team aan de cultuur van de school.
Het beleid heeft nu in onze leraarskamer een kring van stoelen gezet, waardoor iedereen sowieso gemakkelijk met elkaar in contact komt.
Onze uurroosters lopen vrij uiteen, dus ik zie mijn vakcollega’s niet veel. Moeilijk…
De startende leerkracht. Hij kent zijn sterktes en uitdagingen in het vormen van netwerken met collega's, ziet het belang van een netwerk op school voor zijn professioneel functioneren in én neemt initiatief tot contact met andere collega's.
Ik heb er moeite mee om direct te praten met iemand, het is moeilijk te netwerken als het vanuit jezelf moet komen.
Het Materiaal uit de toolbox 'sterke netwerken maken sterke starters'
Download het materiaal voor mentoren
Download het materiaal voor startende leerkrachten
Download het materiaal voor directeurs/ beleidsmedewerkers
Download het materiaal voor het schoolteam
Uitgelicht: Een sociale netwerkanalyse als tool om het netwerk van starters in kaart te brengen.
Ja, in het begin dacht ik, sociaal netwerkperspectief, hhmm. Maar dat is nu toch iets waar ik meer rekening mee ga houden in mijn aanvangsbegeleiding.
Een sociale netwerkanalyse (SNA) is een tool die gebruikt wordt in wetenschappelijk onderzoek om inzicht te krijgen in professionele netwerken en de kwaliteit ervan in professionele/sociale organisaties. In de schoolcontext wordt dit gebruikt om de relaties tussen collega’s zichtbaar te maken. Het geeft aan welke groepen gevormd worden, wie er dicht bij wie staat, welke relaties aangegaan worden en wie er amper een netwerk heeft opgebouwd. Een SNA is dus een bewustwordingstool over hoe het professioneel netwerk er momenteel uitziet en welke ‘hiaten’ er mogelijks nog zijn. Een sociale netwerkanalyse kan je op meerdere momenten in het schooljaar uitvoeren. Op deze manier breng je de evolutie van een professioneel netwerk in kaart en kan je nog gerichter ondersteunen.
Meer informatie over een sociale netwerkanalyse?
Download een extra raster om een sociale netwerkanalyse uit te voeren.
Samenwerken met ons?
Vraag onderzoek op maat aan
We helpen je graag met het formuleren van je onderzoeksvraag en -aanpak.
