COLLE: een leerecosysteem dat Gent verbindt via delen en herstellen

COLLE verbindt mensen, ideeën en initiatieven in Gent rond delen en herstellen. Zo bouwen we samen aan een zorgzame, solidaire en duurzame stad.

Gefinancierd door

Onderzoeksthema: Jonge makers

Interessegebied: Onderwijs

Looptijd: 1/03/2025 - 28/02/2028

Financieringsvorm: ESF+

In het kort

COLLE, wat staat voor ‘collectief leren’, is een leerecosysteem dat solidaire deel- en herstelinitiatieven samenbrengt in Gent. Het doel? Delen en herstellen de norm maken in de stad. COLLE versterkt bestaande initiatieven, brengt mensen met diverse achtergronden samen – waaronder nieuwkomers – en creëert leerplekken waar talenten tot bloei komen. Het project bevordert sociale integratie, economische kansen en gemeenschapsvorming.

De naam zegt het al: Colle betekent lijm in het Gents. Want wij verbinden mensen, ideeën en initiatieven. Samen leren we hoe we anders kunnen omgaan met onze spullen, met elkaar en met de wereld rondom ons. Gent telt al heel wat initiatieven rond delen en herstellen. Maar ze zijn nog niet altijd zichtbaar voor iedereen, en vaak werken ze los van elkaar. COLLE brengt daar verandering in: wij zijn de lijm die alles samenhoudt.

De nood en relevantie

Gent kampt met sociale ongelijkheid, overconsumptie en een groeiende ecologische voetafdruk. Tegelijk leeft er in de stad een enorm potentieel aan kennis, vaardigheden en engagement – vaak onder de radar. Vooral nieuwkomers en mensen met minder kansen kunnen via COLLE hun talenten zichtbaar maken én inzetten voor hun buurt. Door deel- en herstelinitiatieven met elkaar te verbinden, ontstaat er een netwerk dat inzet op sociale inclusie, duurzaamheid en lokale veerkracht..

In een diverse en groeiende stad als Gent botsen bewoners op meerdere uitdagingen:

een consumptiemodel dat leidt tot afval en uitsluiting,
beperkte toegang tot spullen, vaardigheden en netwerken,
versnipperde initiatieven die elkaar niet altijd vinden.

Tegelijk is er een grote rijkdom aan lokale kennis, talent en engagement, vaak aanwezig in buurten maar onvoldoende zichtbaar of verbonden.
COLLE vertrekt vanuit deze spanning en onderzoekt hoe delen en herstellen niet alleen ecologische praktijken zijn, maar ook leerpraktijken die bijdragen aan sociale verbinding, empowerment en rechtvaardigheid

Van aanpak tot impact

COLLE wil bijdragen aan een cultuurverschuiving: van bezit en wegwerp naar delen, zorg en collectief leren.
1. Individueel leren

Mensen versterken in talenten (herstellen, delen, organiseren).
Zelfvertrouwen en eigenaarschap vergroten bij deelnemers, met bijzondere aandacht voor mensen in kwetsbare posities.

2. Leren in context

Deel- en herstelplekken ondersteunen als rijke leeromgevingen.
Ruimte creëren voor ontmoeting, experiment en peer learning.
Praktijken documenteren en verdiepen samen met betrokkenen.
Informeel en ervaringsgericht leren zichtbaar maken.

3. Collectief leren

Leren organiseren tussen initiatieven, niet enkel binnen één organisatie.
Uitwisseling stimuleren rond aanpakken, drempels en successen.
Gezamenlijke vragen formuleren en onderzoeken.

4. Leren op ecosysteemniveau

Het Gentse netwerk rond delen en herstellen versterken en verduurzamen.
Samenwerkingen tussen burgerinitiatieven, middenveld en kennisinstellingen verdiepen

We creëren inclusieve leerplekken in samenwerking met initiatieven zoals Vrijplaats, de Klusserette, de Babytheek en de Weggeefwinkel. Via tweewekelijkse Open Space-momenten stemmen partners en vrijwilligers acties af, delen ze kennis en inspireren ze elkaar. Buurtbewoners worden aangemoedigd om zelf de rol van veranderaar op te nemen, en via workshops, ontmoetingen en gezamenlijke projecten leren ze zorgzamer om te gaan met spullen én met elkaar. Zo bouwen we aan een verbonden stad waar delen en herstellen vanzelfsprekend worden – van onderuit.

Op Wielekes

Een sterk voorbeeld van een duurzaam deelinitiatief binnen dit ecosysteem is Op Wielekes, een uitleensysteem voor kinderfietsen. Het biedt een oplossing voor het probleem van snelgroeiende kinderen die regelmatig een nieuwe fiets nodig hebben. Ouders kunnen voor een vast bedrag een kinderfiets lenen en die inruilen naarmate hun kind groeit. Zo wordt afval verminderd, circulaire economie gestimuleerd én de verkeersveiligheid van kinderen verbeterd. COLLE en Mpact ondersteunen de verdere uitrol van dit model in Gent en daarbuiten. Vandaag zijn er al meer dan 35 depots actief in België — en het netwerk blijft groeien.