Meer bewegen bij kanker. Onderzoeksprojecten: Moving Cancer Care, Move in & out and Moving Forward.

In het kort

We onderzochten hoe mensen met kanker duurzaam begeleid worden naar een actieve levensstijl, tijdens en na hun behandeling. In het praktijkgericht onderzoeksproject Moving Cancer Care brachten we drempels en hefbomen in kaart bij patiënten en zorg- en beweegprofessionals in Vlaanderen.

Het project ontwikkelde concrete tools die beweging een vaste plaats geven in het zorgpad van elke kankerpatiënt.

De nood en relevantie

Beweging is een krachtig therapeutisch middel bij kanker. Het:

• verkleint de achteruitgang van de gezondheidstoestand
• vermindert nadelige effecten van curatieve behandeling
• verlaagt de kans op bijkomende aandoeningen
• verhoogt de levenskwaliteit

Toch vinden weinig kankerpatiënten hun weg naar een begeleid of zelfstandig beweegtraject, binnen of buiten het ziekenhuis. Het advies om vooral te rusten leeft nog sterk.

De centrale vraag luidde: hoe ondersteun je patiënten én professionals om beweging structureel te verankeren in de kankerzorg?

Van aanpak tot impact

Het onderzoek vertrok vanuit human centered design research en verloopt in twee fasen.

Fase 1: Solving the problem right

• Via kwalitatief en kwantitatief onderzoek worden drempels en hefbomen in kaart gebracht.
• Zowel kankerpatiënten als zorg- en beweegprofessionals worden bevraagd.
• Criteria voor een kwaliteitsvol beweegaanbod worden samengesteld op basis van literatuur en goede praktijken.

Fase 2: Solving the problem right

• In co-creatie met het werkveld ontstond een inspiratiehandboek.
• Twee interactieve gidsen werden ontwikkeld:
  • een gespreksgids om patiënten te begeleiden naar meer beweging
  • een checklist om een kwaliteitsvol beweegaanbod uit te bouwen

Moving Cancer Care mobiliseert niet alleen de patiënt, maar ook de kankerzorg zelf. Onderzoeksinzichten worden vertaald naar praktische instrumenten die zorg- en beweegprofessionals versterken in hun coachende rol.

Zo draagt het project bij aan duurzame kennisontwikkeling rond beweging bij kanker en ondersteunt het het werkveld om meer en beter bewegen te integreren tijdens en na de behandeling.

Shift naar duurzame revalidatie van patiënten met kanker

Via dit onderzoeksproject en haar uitlopers “Move in & out” en “Moving Forward” werd ingezet op een toekomstbestendige zorg waarbij kortstondige fysieke revalidatie een duurzaam verlengstuk kan krijgen buiten de traditionele ziekenhuisomgeving. Met tal van actoren werd gezocht naar de ideale synergie tussen eerste lijn en tweede lijn enerzijds en tussen zorg- en beweegsector anderzijds. De twee laatst genoemde projecten benadrukten dus de nodige shift van louter curatie naar (pre-)conditionering en (secundaire) preventie door bewegen. 

Binnen het project “Move in&out” werd er nauw samengewerkt met Azorg, de stad Aalst en Eerstelijnszone. Hieronder worden de eindproducten opgesomd:  

• een e-learning ontwikkeld voor zorg- en beweegprofessionals
• het kwalitatieve beweegaanbod in de regio Aalst in kaart gebracht
• een doorverwijspad 

Tot slot werd er ingezet op het ontwikkelen van een implementatiegids binnen het project “Moving Forward”, gefinancierd door het maatschappelijk valorisatiefonds van UGent. Deze gids bevat een reeks kant-en-klare hulpmiddelen om beweging te stimuleren bij mensen met kanker, zowel binnen als buiten de ziekenhuismuren. De tools zijn bedoeld voor zorgverleners, beweegprofessionals én voor mensen met kanker zelf. De gids is gratis te downloaden vanaf september 2025.

Vragen? Meer informatie?

Wil je meer informatie over het onderzoeksproject of wil je op de hoogte gebracht worden van de inspiratiehandboek (+ gidsen)? Contacteer de onderzoekers!