Participatie van infants (0-3) in de jeugdhulp via sectoroverschrijdende cocreatie

In het kort

Hoe geef je participatie vorm voor kinderen van 0 tot 3 jaar, die zich beperkt verbaal kunnen uitdrukken? Dit praktijkgericht onderzoek bouwt voort op het Erasmus+ project Panda (2020–2023) en focust op de participatie van infants binnen de jeugdhulp. We ontwikkelen een visie en een kader die de stem van deze jonge kinderen zichtbaar maakt, in samenwerking met professionals uit kinderopvang, jeugdhulp en gezondheidszorg.

De nood en relevantie

Hoewel elk kind recht heeft op participatie, blijkt uit onderzoek en praktijk dat infants systematisch onderbelicht blijven. Het Panda-project bracht deze dubbele nood aan het licht Verschillende sectoren tonen aandacht voor deze doelgroep, maar zoeken houvast om écht responsief en participatief te kunnen werken. Dit project sluit aan bij de beleidsnota Vroeg en nabij (Opgroeien, 2021), waarin de eerste 1000 dagen worden erkend als een kwetsbare en bepalende levensfase.

Van aanpak tot impact

We combineren bronnenonderzoek met interviews met professionals uit diverse sectoren. Vanuit een dialogische benadering van communicatie ontwikkelen we een visie en kader die non-verbale signalen van jonge kinderen helpen verstaan en beantwoorden. Dit project draagt bij aan kennisontwikkeling en aan een geïntegreerde praktijk waarin het recht op participatie – ook voor de jongste kinderen – concreet en haalbaar wordt gemaakt.

In verschillende sectoren binnen Welzijn, Volksgezondheid en Gezin groeit de aandacht voor infants (0–3 jaar). Hoewel het belang van het kind overal centraal staat, ontbreekt vaak een duidelijke visie op participatie van deze jongste doelgroep. Elke sector vertrekt vanuit een andere invalshoek, met wisselende aandacht voor inspraak en betrokkenheid van het jonge kind.

Dit PWO-project sluit aan bij de beleidstendens waarbij aandacht gaat naar de allerjongsten en waarbij de eerste 1000 dagen worden erkend als een belangrijke periode die vraagt om een geïntegreerde aanpak, waarbij de noden van kind en gezin centraal staan. Verschillende sectoren zetten vandaag al stappen in de goede richting, elk vanuit hun eigen invalshoek. Met dit onderzoek willen we bruggen slaan tussen die sectoren en samen toewerken naar een gedeelde visie op de participatie van de allerjongsten.