SBO Scaffold: e-portfolio’s voor het ondersteunen van werkplekleren in de opleidingen gezondheidszorg

In het kort

Dit strategisch basisonderzoek onderzoekt hoe e-portfolio’s kunnen bijdragen aan werkplekleren in gezondheidszorgopleidingen. Binnen het multidisciplinaire Scaffold-project analyseren onderzoekers de rol van e-portfolio’s als scaffolding-instrument voor studenten in onder andere verpleegkunde, vroedkunde, logopedie en ergotherapie. Het doel is om competentiegroei in kaart te brengen en het leerproces te versterken, zowel tijdens de opleiding als in de overgang naar de professionele praktijk.

De nood en relevantie

Werkplekleren vormt een cruciaal onderdeel van opleidingen in de gezondheidszorg, maar studenten botsen vaak op uitdagingen bij het verbinden van theorie en praktijk. Reflectie, feedback en zelfregulatie zijn daarbij onmisbare leermechanismen. Een goed ontworpen e-portfolio kan deze processen ondersteunen, waardoor studenten gerichter groeien in hun competenties. Onderwijsinstellingen zoeken naar concrete en gevalideerde manieren om deze leerinstrumenten effectief in te zetten, en dit onderzoek komt daaraan tegemoet.

Van aanpak tot impact

Het Scaffold-project is een vierjarig, multidisciplinair onderzoeksproject met als doel het versterken van werkplekleren in gezondheidszorgopleidingen via een vernieuwend e-portfolio. Het project bestaat uit:

• 3 transversale werkpakketten
  • user-centered design en prototypeontwikkeling
  • training en gebruiksprocedures
  • beleid, wetgeving en ethiek
• 3 contextspecifieke werkpakketten
  • video- en interdisciplinaire opleiding binnen moeder- en kindzorg
  • toetsen van competenties in de huisartsenopleiding
  • levenslang leren en gezondheidszorg
• 1 overkoepelend werkpakket
  • projectmanagement ter bevordering van samenhang tussen de werkpakketten

Binnen het project werkten vier doctoraatstudenten aan verdiepend literatuuronderzoek en onderzochten ze specifieke aspecten van het e-portfolio. Zo werden nieuwe wetenschappelijke inzichten geïntegreerd in het ontwerp. De centrale onderzoeksvraag is: hoe beïnvloedt een e-portfolio de kwaliteit van opleiding en zorg op de werkplek?

Binnen werkpakket 6 ‘levenslang leren en gezondheidszorg’ werd onderzocht hoe het e-portfolio proof of concept gevalideerd kon worden in acht verschillende opleidingen: HBO5-verpleegkunde, bachelor verpleegkunde, vroedkunde, logopedie, audiologie, ergotherapie, podologie en mondzorg. De focus lag op competentiegroei tijdens de opleiding, bij de overgang tussen opleidingsniveaus (HBO5–bachelor–master), tijdens binnen- en buitenlandse stages en na het afstuderen.

Het e-portfolio werd ingezet als scaffolding-instrument: een hulpmiddel dat studenten ondersteunt bij reflectie, feedback en zelfregulatie. Het project leverde wetenschappelijk onderbouwde aanbevelingen op voor de implementatie van e-portfolio’s in gezondheidsopleidingen.

Scaffold was een unieke samenwerking tussen UGent, KU Leuven en Arteveldehogeschool. Binnen werkpakket 6 werd ook nauw samengewerkt met IVV Sint Vincentius, HBO5 verpleegkunde. Het eindresultaat? Een state-of-the-art e-portfolio dat competentiegroei zichtbaar maakt en werkplekleren structureel versterkt.