Hoe veerkrachtig omgaan met uitdagend gedrag? (Train The Trainer)

Deze train the trainer is ontwikkeld in het kader van een praktijkgericht wetenschappelijk onderzoek (PWO) genaamd ‘Leerkracht Veerkracht’. In de eerste fase van dit PWO werd een model ontwikkeld op basis van literatuurstudie en een kwantitatieve en kwalitatieve gegevensverzameling. Het model is een visuele voorstelling van verschillende succesfactoren die een rol spelen in het omgaan met een interactieprobleem tussen leerkracht en leerling. Dit model vormt de basis voor de train the trainer waarbij er onderzocht wordt op welke wijze we kwaliteitsvolle relaties tussen leraren en leerlingen, die een uitdaging vormen op vlak van gedrag, kunnen stimuleren en op welke wijze we leerkrachten veerkrachtiger kunnen maken hierin.

Eén kant en klare oplossing voor deze uitdaging bestaat uiteraard niet. De train the trainer focust dus voornamelijk op reflectie, waarbij je als coach stilstaat met collega’s en het schoolteam bij wie ze zelf zijn, bij hun eigen persoonlijk en professioneel handelen en bij hun eigen vaardigheden in het omgaan met anderen (leerlingen, collega’s, …) en in het omgaan met uitdagend gedrag. We voorzien voor elke deelnemer een pakket met daarin de ontwikkelde materialen en hulpmiddelen om mee aan de slag te gaan op de school. Er zijn twee sporen mogelijk om met de input aan de slag te gaan op de school:

-    Spoor 1: Het teamlid dat de train the trainer volgt gaat met de input intensief aan de slag op de school met een zelf samengesteld kernteam. Voor je aan de slag gaat met deze train the trainer stel je dus een kernteam samen op school, bestaande uit minstens 4 tot maximum 8 personen. Om deze train the trainer succesvol te doorlopen plan je met dit kernteam 7 à 8 samenkomsten in van telkens ongeveer 50 minuten gespreid over het schooljaar. Voor iedere samenkomst met het kernteam reiken we verschillende technieken en handvaten aan.

-    Spoor 2: Het teamlid dat de train the trainer volgt gaat met de input aan de slag op de school. Op basis van de inzichten en vaardigheden die ze opdoen, kiezen ze zelf welke oefeningen inspelen op de ondersteuningsnoden van individuele leerkrachten en/of het volledige schoolteam.

Vormingstraject van in totaal 12 uur (verspreid over 3 dagen).
-   1 volledige dag (6 uur): Installeren van een lerend netwerk. We maken kennis met elkaar en introduceren de Train The Trainer. Centraal staat het bijbrengen van inzichten in wat de succesfactoren zijn in het veerkrachtig omgaan met uitdagend gedrag. Daarnaast geven we ook toelichting bij het traject die deelnemers met een (kern)team op school kunnen doorlopen. Deelnemers krijgen uitleg bij de materialen. We overlopen de inhouden met bijhorende doelstellingen en acties.
-    1 halve dag (3 uur): Oefenen van (coachende) vaardigheden die noodzakelijk zijn om het traject te kunnen doorlopen op school.
*Optie om (zonder begeleiding) tussendoor (online) logboek bij te houden. Deelnemers vormen een lerend netwerk en coachen elkaar.
-    1 halve dag (3 uur): Terugkomdag. We bespreken en evalueren samen hoe ze aan de slag zijn gegaan met de inzichten en materialen op hun school met als doel elkaar te inspireren. De deelnemers coachen elkaar om in de toekomst verder aan de slag te gaan met de opgedane kennis en vaardigheden.

Elke onderwijsprofessional, binnen het lager onderwijs, die een team wil coachen om veerkrachtig om te gaan met uitdagend gedrag: leerkrachten, ondersteuners, zorgcoördinatoren, zorgleerkrachten, directies, beleidsondersteuner...
Het is een meerwaarde als je reeds kennis hebt van coachende vaardigheden.

• Elisa Vandenbussche is docent en onderzoeker binnen de opleidingen Buitengewoon Onderwijs en Zorgverbreding en Remediërend Leren. Zowel binnen deze opleidingen als binnen haar rol als onderzoeker staat de zoektocht naar het toegankelijk maken van onderwijs voor elke leerling centraal.
• Julie D'Haeyer werkt aan Arteveldehogeschool binnen de opleiding Educatieve Bachelor Lager Onderwijs. Ze is docent pedagogiek en didactiek, praktijkbegeleider en onderzoeker. Zowel binnen de opleiding als binnen haar rol als onderzoeker staat de zoektocht naar het veerkrachtig maken van leraren/teams én het toegankelijk maken van onderwijs voor elke leerling centraal.

Samen aan de slag met diversiteit en inclusie