Clinical Leadership @ Nursing Homes

Mondiaal staat de ouderenzorg voor enorme uitdagingen. Ook in Vlaanderen is het een complexe opdracht om met een beperkt aantal beschikbare middelen de toenemende zorgnoden van de verouderende populatie te beantwoorden. Vooral het organiseren van de zorg en begeleiding in woonzorgcentra (WZC) staat onder druk omdat het profiel van bewoners een steeds zwaardere zorgbehoefte schetst en de personeelsbezetting in WZC vaak grote tekorten heeft. Zorgverleners in WZC ervaren bovendien vaak een zware werkbelasting door de begeleiding die zij bieden bij dagelijkse activiteiten, maar ook bij het ondersteunen van het emotionele en sociale welzijn van bewoners (Daly et al., 2012). WZC worden dan ook geconfronteerd met een hoge turnover van zorgverleners (Collier et al. 2008; Donoghue et al. 2010), wat leidt tot een lagere bewonerstevredenheid en zwakkere kwaliteit van zorg (McHugh, et al. 2011).

Toch halen zorgverleners in WZC ook vaak veel voldoening uit hun job en ervaren ze hun werk als betekenisvol (Castle, et al. 2010). Sommige zorgverleners zijn dan ook echt “rolmodellen” in het bieden van kwaliteitsvolle en persoonsgerichte zorg aan bewoners van WZC. Hoewel ze daartoe geen formele autoriteit hebben, kunnen zij anderen met hun waarden en overtuigingen beïnvloeden, motiveren en inspireren in de zorg en begeleiding van bewoners. Zij zijn “clinical leaders” die de kwaliteit van de zorg voor bewoners positief kunnen bevorderen (Scully, 2015) en ook positieve uitkomsten hebben ten aanzien van de zorgverleners zelf (Backman & Edvardsson, 2017).

Uit voorgaand PWO over clinical leadership in ziekenhuizen blijkt dat kerneigenschappen van clinical leaders (1) klinische expertise, (2) effectieve communicatie, (3) flexibiliteit, (4) verantwoordelijkheidszin en (5) een visie op de toekomst zijn. In WZC wordt het concept “clinical leadership” echter op heden nog maar weinig erkend. Zorgverleners zich er vaak niet bewust van hun eigen leiderschapsvaardigheden en herkennen de rol van clinical leader vaak niet bij zichzelf. Toch blijkt uit het voorgaande PWO dat bewustwording hierover echt noodzakelijk is. Immers, pas wanneer zorgverleners zichzelf herkennen als clinical leader, kunnen zij in deze rol groeien en kunnen zij zich hierin maximaal laten ondersteunen door hun teamleiders.

Dit PWO wil onderzoeken hoe clinical leadership vorm krijgt binnen het multidisciplinaire team van Vlaamse WZC. Daarnaast wil het nagaan hoe clinical leadership een bijdrage kan leveren aan (1) een kwaliteitsvolle, persoonsgerichte zorg, (2) de levenskwaliteit van de bewoners in het woon- en leefklimaat van een WZC en (3) de jobtevredenheid van zorgverleners.

Als uitkomst heeft dit PWO als doel om (zoals bijvoorbeeld de gevalideerde self-awareness tool) te ontwikkelen en vormingen te bieden op maat van zorgverleners in Vlaamse WZC.