RePLAY Toddler: een praktijkgericht ontwerponderzoek naar het ondersteunen van risicovol spelen bij peuters in de Vlaamse groepsopvang

 

 

 

 

 

 

Risicovol spelen: wat en waarom?

Risicovol spelen biedt ontwikkelingsvoordelen voor kinderen. Het laat hen bijvoorbeeld toe om risico's beter in te schatten en er gepast mee om te gaan. Zowel in Vlaanderen als daarbuiten wint risicovol spel aan belang. Spelen moet 'zo veilig als nodig' zijn, eerder dan 'zo veilig als mogelijk'. Dat laatste gaat eerder uit van risicovermijding en -minimalisatie. 

Op basis van internationale literatuur (Sandseter, 2007, 2011) omschrijven we risicovol spelen als spannende en uitdagende vormen van spelen die risico inhouden voor fysieke verwonding

Shift in attitudes, kennis en vaardigenheden bij begeleiders is nodig

Gezien deze recente ontwikkelingen, kregen begeleiders van peuters in de Vlaamse groepsopvang zelden de geschikte attitudes, kennis en vaardigheden mee uit hun opleiding. Vaak benaderen zij risico te eenzijdig vanuit een negatieve connotatie. Het ontbreekt hen aan handvaten om een aanbod te creëren i.f.v. het verhogen van de risicocompetentie van kinderen, en om dit aanbod gepast te ondersteunen. 

(Internationale) wetenschappelijke informatie bestaat, maar is beperkt omgezet in praktische tools en weinig toegankelijk voor begeleiders.

Praktische vertaling van inzichten over risicovol spel

In dit project onderzoeken we hoe de wetenschappelijke inzichten (geschikte attitudes, kennis, vaardigheden en randvoorwaarden voor het begeleiden van) risicovol spelen praktisch vertaald kunnen worden voor begeleiders van peuters in de Vlaamse groepsopvang.

Aan de hand van ontwerponderzoek (in het Engels 'design research') ontwikkelen we een praktische toolbox. Dit doen we in nauwe samenwerking met 3 kinderdagverblijven. Zo ontwikkelden we o.a. al een draaikalender, met een wekelijkse 'wilde woensdag', die begeleiders inspireert rond risicovol spelen. We gaan ook tools ontwikkelen die verantwoordelijken ondersteunen om rond risicovol spelen te werken binnen hun team.

Hieronder geven we de fasen van ons ontwerponderzoek weer. 'AC' staat voor Adviescommissie, een bijeenkomst van onze belangrijkste stakeholders. We onderscheidden 3 niveaus van engagement van gebruikers in het ontwerponderzoek: 'mini', 'medi' en 'maxi'.

design research risicovol spel

 

> You can find an English description of the research project (and regular updates) on www.researchgate.net.

Interessante literatuur

Sandseter, E. B. H. (2007). Categorising risky play - how can we identify risk-taking in children's play? European Early Childhood Education Research Journal, 15(2), 237-252. Geraadpleegd op 19 december 2016 via http://www.tandfonline.com/doi/pdf/10.1080/13502930701321733

Sandseter, E. B. H. (2011). Children's risky play in early childhood education and care. ChildLinks, 2011, (3), 2-6.  Geraadpleegd op 19 december 2016 via https://www.barnardos.ie/assets/files/publications/free/childlinks_body2...

Onderzoeksrealisaties en -publicaties

Artikel in vaktijdschrift

Met vallen en opstaan - Het wat en waarom van risicovol spel. Lees verder in KIDDO 6 (2018) vanaf pagina 23.
artikel KIDDO risicovol spel