Desinformatie en jongeren
Onderzoeksprogramma
Desinformatie is van alle tijden, maar nieuwe technologieën maken deze geraffineerder en sociale media versnelt de verspreiding ervan. Jongeren zijn extra kwetsbaar, omdat sociale media hun voornaamste nieuwsbron zijn en ze moeite hebben om de betrouwbaarheid van informatie correct in te schatten. Hoe gebruiken jongeren nieuws? En hoe schatten ze de betrouwbaarheid van informatie in? Hoe kunnen we hen weerbaar maken tegen desinformatie? Wij onderzoeken hoe we hen kritischer kunnen leren omspringen met nieuws. Tegelijk geven we nieuwsmedia inzichten in hoe jongeren nieuws beleven. Zo willen we jongeren nieuwswijzer maken, maar ook nieuwsmedia jongerenwijzer.
Wij maken jongeren nieuwswijzer en nieuwsmedia jongerenwijzer
Desinformatie is van alle tijden. Maar nieuwe technologieën maken die steeds geraffineerder. En sociale media zorgen voor een snellere verspreiding. Jongeren zijn extra kwetsbaar, omdat sociale media hun voornaamste nieuwsbron zijn en omdat zij het moeilijk hebben om de betrouwbaarheid van informatie in te schatten.
In de eerste plaats willen we jongeren nieuwswijzer maken, zodat zij geïnformeerde keuzes kunnen maken over hun toekomst en die van de samenleving. Daarnaast willen we nieuwsmedia jongerenwijzer maken, door hen inzichten en tools aan te reiken om jongeren beter te bereiken en te betrekken.
Onderzoekslijnen
Nieuwsgebruik en -attitudes
Hoe raadplegen Vlaamse jongeren nieuws? Hoe staan ze tegenover nieuws? Hoe nieuwswijs zijn ze? En hoe gaan ze om met desinformatie? Dat zijn de centrale onderzoeksvragen van de Nieuwsbarometer, een (twee)jaarlijks survey-onderzoek dat cijfers verzamelt rond nieuwsgebruik en nepnieuws bij jongeren. Door over een langere periode het nieuwsgebruik van jongeren te peilen, verwerven we diepgaande inzichten die als basis dienen voor de andere onderzoekslijnen, of waarmee we concrete tools kunnen uitwerken om de nieuwswijsheid en -betrokkenheid van jongeren te verhogen.
Kritisch omgaan met informatie
Kritisch denken is een kerncompetentie in de strijd tegen desinformatie. Deze onderzoekslijn reikt jonge burgers in de eerste plaats handvaten aan om kritisch te leren denken. De kritische denkvaardigheden van jongeren worden echter bemoeilijkt door de informatieoverload die zij dagelijks te verduren krijgen in hun socialemediafeeds. Daarom wordt ook ingezet op kritisch negeren, ofwel de kunst om bewust te kiezen welke informatie jouw aandacht waard is. We leren jongeren evenwichtig te argumenteren met het oog op een constructief maatschappelijk debat.
Pre- en debunking
Met de onderzoekslijn 'Pre- en debunking' maken we jongeren bewust van diverse vormen van desinformatie en hoe ze die kunnen herkennen. Daarbij combineren we de klassieke debunking-werkwijze (het ontkrachten van desinformatie, bijvoorbeeld door factchecking) met meer recente prebunking-methoden (de weerbaarheid tegen desinformatie verhogen voor je ermee wordt geconfronteerd). Daarnaast willen we ook aandacht besteden aan de impact van bestaande tools om desinformatie te herkennen en te counteren.
Vertrouwen in journalistiek
Met de onderzoekslijn 'Vertrouwen in journalistiek' willen we jongeren inzicht bieden in de werking van journalistiek, en nieuwsmedia inzicht bieden in de nieuwsbeleving van jongeren. We bestuderen hoe jongeren kijken naar journalistiek, hoe ze eraan deelnemen en hoe het vertrouwen in journalistiek kan worden gestimuleerd.
Onderzoeksprojecten en realisaties
Laat je inspireren door onze onderzoeksprojecten en concrete realisaties en publicaties van Desinformatie en jongeren die écht het verschil maken.
Team
-
Jan Boesman
-
Edward De Vooght
-
Laurien Desimpelaere
-
Floor Denecker
Aanbod voor organisaties en bedrijven
We zetten onze expertise in om bedrijven en organisaties te ondersteunen met praktijkgericht onderzoek. We bieden oplossingen op maat van jouw specifieke noden, van onderzoek en advies tot lezingen en workshops.
Onderzoek op maat
Heb je nood aan een concrete oplossing voor een probleem of vraag? Ons onderzoeksteam gaat aan de slag met jouw onderzoeksvraag rond vier onderzoeksthema's:
- Merkbeleving via social media en content creators
- Desinformatie en jongeren
- Duurzame verpakkingen en slimme retail
- Mensgericht ontwerpen met AI.
Advies op maat
Dankzij Blikopener, een initiatief van het Vlaams Agentschap Ondernemen en Innoveren (VLAIO), bieden we ondersteuning bij het aanpakken van praktijkgerichte uitdagingen. Tijdens een gratis intakegesprek analyseren we jouw specifieke vraag en behoeften. We verbinden je met de juiste expert en voorzien professioneel eerstelijnsadvies. Indien nodig werken we samen verder aan een diepgaand advies op maat.
Lezingen en workshops
Wij bieden lezingen en workshops rond diverse thema's:
- Influencermarketing
- Podcasting
- Fake news
- Duurzame verpakkingen
- Human-centered design
Vraag je oplossing op maat aan
We helpen je met het formuleren van je concrete onderzoeksvraag en de gewenste aanpak.
Over het expertisenetwerk Communicatie, Media en Design
Ons praktijkonderzoek richt zich op organisaties en professionals die via innovatie en ontwikkeling anticiperen op de uitdagingen in de digitale maatschappij. We leren, onderzoeken en ontwikkelen samen met onze partners, door middel van gebruikersonderzoek, technologie- en trendanalyse, design en prototyping.
