Kritisch kijken in de klas: zo pak je het aan

In een beeldcultuur waar sociale media de belangrijkste informatiebron van leerlingen is, volstaat traditionele geletterdheid niet meer. Hoe kunnen leerlingen de kern uit die toevloed van beelden halen? En belangrijker nog: hoe kunnen ze inschatten hoe betrouwbaar deze informatie is? Als we hen écht willen voorbereiden op de toekomst, moeten we hun mediawijsheid en kritisch denken aanscherpen. Maar hoe vertaal je deze ambitie naar je klascontext? Het onderzoeksproject 'Kritisch kijken naar audiovisuele historische bronnen' van Arteveldehogeschool reikt een didactisch kader en concrete tools aan.

Uit de praktijktesten in scholen komt duidelijk naar voren hoe belangrijk de rol van de leerkracht is. Een stapsgewijze aanpak werkt het beste: wanneer je als leerkracht de context helder schetst en je leerlingen helpt met taalondersteuning, pakken ze de stof sneller op. Ook herhaling en oefening blijken cruciaal om vaardigheden echt te versterken.

In de derde graad van het lager onderwijs geeft het vernieuwende materiaal een extra dimensie aan je lessen - soms zelfs voorbij de eindtermen. Voor de B-stroom bouwt het juist verder op het bestaande materiaal voor historisch en kritisch denken, waardoor je leerlingen hun kennis kunnen verdiepen.

Het resultaat bij leerlingen is duidelijk merkbaar: ze ontwikkelen sterkere waarnemingsvaardigheden, een breder historisch bewustzijn, en nemen een flinke stap vooruit in hun vermogen om kritisch te denken.

Het onderzoek bevestigt: deze aanpak werkt. Of je nu lesgeeft in het lager of secundair onderwijs, de materialen zijn direct inzetbaar en aanpasbaar aan jouw context.

Wil je de audio- en videocollecties bekijken, de kijkfiches downloaden of het didactisch kader nalezen?

Dit onderzoeksproject is een samenwerking tussen Arteveldehogeschool en Het Archief voor Onderwijs, een initiatief van meemoo, Vlaams instituut voor het archief.

Geïnteresseerd in de academische output? Raadpleeg het volledige onderzoeksrapport op Researchgate.